دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٠٦ - معنا و مقصود

مضمون مشترك احاديث «صاحب سيف»، بر خشونت‌گرايى يا كشتار به معناى خونريزى دلالت ندارند و اساساً از مفهوم لغوى و حتّى عرفى صاحب سيف، نمى‌توان رويكرد خشونت‌گرايى و كشتار استفاده كرد؛ بلكه نمادى از قدرت نظامى يا ابزار دفاعى است كه در عصر صدور حديث، كاربرد خاص در اين معنا داشته است، و گرنه بايد هر صاحب شمشيرى را بتوان قاتل و خشونت‌گرا توصيف كرد. از اين رو به نظر مى‌آيد «صاحب سيف» تعبيرى كنايى از مجهّز بودن ايشان به نيروى نظامى است براى دفاع و سركوب افراد و گروه‌هاى آشوب‌طلب- كه از روى عناد و لجاجت، امنيت جامعه را بر هم مى‌زنند-.

همه احاديث، كُدهاى مختلفى را در تبيين شخصيت دفاعى و نظامى امام مهدى عليه السلام ارائه مى‌كنند و در مجموع، نكات ذيل از آنها قابل استنباط است:

يك. امام مهدى عليه السلام در هنگام ظهور، مسلّح به ابزار نظامى و دفاعى است و لفظ «شمشير»، نماد و كنايه‌اى از ابزار جنگى دوره ظهور است. مقصود از شمشير، نيروى اسلحه مناسب با دوران ظهور است، با اين كه مردم زمان صدور، از اين احاديث، از اين كلمه جز همان شمشير نمى‌فهميده‌اند و شايد در وهم و خيال خود، زره و نيزه را نيز بِدان مى‌افزوده‌اند.

در اين نوع احاديث، مفاهيم ويژه‌اى به كار گرفته شده كه مصاديق معيّن و مخصوصى دارند كه در زمان صدور، مردم با آن سر و كار داشته‌اند و از آن الفاظ، جز همان مصاديق زمان خود را نمى‌فهميده‌اند، در صورتى كه پيامبر صلى الله عليه و آله يا ائمّه عليهم السلام مصداق ديگرى را در نظر داشته‌اند كه در زمان وقوع حادثه پديد خواهد آمد. نمونه اين اشتباه مفهوم به مصداق، همين مفهوم «شمشير» در احاديث سيف است.[١] مبتنى بر همين تحليل، محمّد صدر در تحليل احاديث پيش‌بينى آينده، بر اين باور است كه‌

[١]. تاريخ غيبت كبرا، سيّد محمّد صدر: ص ٢٢٣.