ـ به نظر مى‌رسد که مباحث غیبت در دورۀ طولانى امامت امام صادق به تدریج، بیان شده
است. در ابتدا، امام مى‌گوید اصل غیبت را انکار نکنید: «إن بلغکم عن صاحب هذا الامر غیبة
فلا تنکروها». نظیر این مطلب را امام هم به محمد بن مسلم[٣] و هم به ابو بصیر[٤] فرموده است،
اما در دوره‌هاى بعدى، امام به حتمیت آن تصریح و قاطعانه مى‌فرمودند: «إن لصاحب هذا الامر
غیبة لا بد منها یرتاب فیها کل مبطل».[٥] و در نهایت، به بیان زوایاى گوناگون این رخداد عظیم
اشاره مى‌کنند.

ـ روایات مربوط به غیبت از اجداد امام صادق در دست، حد اقل، خواص بوده است؛ چه این‌که حمیرى به امام مى‌گوید: «فقلت له: یا ابن رسول الله‌! قد روی لنا أخبار عن آبائک فی الغیبة و صحة کونها، فأخبرنی بمن تقع».[٦]

بنا بر این، حمیرى رخداد غیبت را مسلّم دانسته و تنها مى‌پرسد که: (فأخبرنى بمن تقع؟)

ـ به نظر مى‌رسد که از مهم‌ترین مأموریت‌هاى امام، آماده‌سازى شیعه براى غیبت بوده است؛ چه این‌که امام براى نیل به این هدف بزرگ، از فرصت‌ها به خوبى بهره‌بردارى کرده‌اند؛ مثلاً امام نظرش به کوه رضوى مى‌افتد، به یارِ همراه خود عبد الاعلى مولى آل سام مى‌فرماید:

ترى هذا الجبل هذا جبل یدعى رضوی من جبال فارس أحبنا فنقله الله‌ إلینا، أما إن فیه کل شجرة مطعم، و نعم أمان للخائف مرتین. أما إنّ لصاحب هذا الامر فیه غیبتین، واحدة قصیرة، و الاخرى طویلة.[٧]

ـ بیان غیبت در جلسات عمومى واقع در منزل امام ـ که ظاهراً باید فقط شیعیان ویژه‌اى بوده باشند ـ از نکات ویژه در روایات امام صادق است که پیش‌تر سابقه نداشته است. گزارشى را مفضل نقل مى‌کند

[١]. دلائل الامامة، ص٥٣٥، ح ٥١٩.

[٢]. کمال الدین، ص٣٤٠، ح ٢٠ و ص١٧.

[٣]. الکافی، ج١، ص٣٣٥، ح ١؛ الغیبة (نعمانى)، ص١٦٩، ح ١١.

[٤]. الکافی، ج١، ص٣٤٠، ح ١٨.

[٥]. در بعضى موارد زراره شنيده خود را به امام باقر٧ نسبت می‌دهد ( الغیبة (نعمانى)، ص١٧٦، ح ١٩ و ص١٧٧، ح ٢٠؛ کمال الدین، ص٤٨١، ح ٩) و در بعضى موارد به امام صادق٧ ( الکافی، ج١، ص٣٣٧، ح ٥ وص ٣٣٨، ح ٩؛ کمال الدین، ص٣٤٢، ح ٢٤).

[٦]. ر.ک: الکافی، ج١، ص٣٣٦، ح ٣ وص٣٣٨، ح ١١ وص ٣٤٠، ح ١٦؛ الغیبة (نعمانى)، ص١٥١، ح ٩ و ص١٨٨، ح ٤١؛ کمال الدین، ص٣٤٧، ح ٣٥ و ص٣٤٢، ح ٢٣ و ص٤٨١، ح ١١؛ الغیبة (طوسى) ، ص٣٣٧، ح ٢٨٥؛ بحار الأنوار، ج٤٢، ص٧٩، ح ٨ و ج٥١، ص١٤٥.

[٧]. الغیبة (طوسى)، ص١٦١، ح ١٢٠.