علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٩٢ - بررسی و بازیابی کتاب مفقود «الخصائص العلویة»
نطنزی همچنین، مواردی از کرامات و معجزات امام علی را نقل میکند که مطابق عقاید شیعیان است. یکی از روایاتی که ابن شهر آشوب نقل کرده، چنین است که امام علی در راه صفین، برای تأمین آب لشکر، سنگی را که صد نفر نمیتوانستند حرکت دهند، به تنهایی جابجا میکند و با دعای وی چاه آبی ظاهر میشود. چاه ظاهر شده، چاهی است که سیصد تن از انبیا و سیزده تن از اوصیا از آب
آن نوشیدهاند. راهبی که در آن مکان بوده، با دیدن این موارد به امام علی گرویده و در صفین به
شهادت میرسد.[١]
نطنزی در بارۀ مناقب امام علی همان مناقبی را نقل میکند که شیعیان در بارۀ آن حضرت نقل میکنند. بنا بر روایات نطنزی، امام علی اولین مسلمان است؛ حب او، عنوان صحیفۀ مؤمن است؛ چندین آیه، به مناسبت، در بارۀ امام علی نازل میشود، از جمله در حال رکوع صدقه میدهد و به خاطر آن، آیهای نازل میگردد؛ خورشید برای وی باز میگردد.[٢]
نطنزی در بارۀ امام حسن و امام حسین نیز کرامتی چنین نقل میکند که ایشان چون شب هنگام از نزد رسول خدا میخواهند به نزد مادر خویش روند، نوری مسیر حرکت ایشان را روشن میکند تا به مقصد برسند؛[٣] چنان که داستان سخن گفتن و راز و نیاز راهب نصارا با سر بریدۀ امام حسین را در گزارشی بلند نقل میکند که سرانجام آن، پذیرفتن اسلام از سوی راهب است.[٤]
ابن شهر آشوب همچنین، در کتاب دیگرش، با عنوان متشابه القرآن و مختلفه، سه روایت از نطنزی نقل کرده است. این سه روایت، یکی، انتخاب امام علی از سوی رسول خدا برای شکستن بتها در مکه است.[٥] روایت دوم، به کار بردن واژۀ «سید» توسط رسول خدا برای امام علی است[٦] و روایت سوم، در بارۀ این است که رسول خدا دعا کرد که گوش امام علی، گوش گیرا (اذن واعیه) باشد.[٧]
موارد نقل شده از نطنزی ـ که توسط دانشمند شیعی ابن شهر آشوب گزینش شده و در کتابهای المناقب و متشابه القرآن آمده، هیچ کدام، نمیتواند بیانگر وابستگی وی به اهل سنت باشد، بلکه نشانگر آن است که نطنزی شیعه بوده است.
٢. نویسندۀ دیگری که بعد از ابن شهر آشوب قرار داشته و تنها یک روایت از نطنزی در کتاب خویش نقل کرده است، محمد بن حسین رازی (م ٦٥٨ق)، دانشمند شیعی در نزهة الکرام است. روایت نقل شده، نه در کتاب المناقب ابن شهر آشوب یافت میشود و نه در کتابهای ابن طاووس، که رازی همعصر با او بوده و احتمال استفاده از کتابهای وی، برای او وجود داشته است. بنا بر خبر یاد شده در نزهة الکرام ـ که خبری بلند و شیعی است ـ رسول خدا چون به معراج میرود و درهای هشتگانه بهشت را به وی
[١]. رجال ابن داود، ص٢٦٩.
[٢]. معالم العلماء، ص١١٩.
[٣]. مجمع الآداب، ج٣، ص٥٣١؛ اهل البیت فی المکتبة العربیة، ص١٤٣.
[٤]. بحار الأنوار، ج١٠٤، ص١٣٢.
[٥]. سامی الغریری مصحح کتاب الفصول المهمة ابن صباغ، به اشتباه، این کتاب را از جمله کتابهای منتشر شده به وسیلۀ دار الفکر بیروت در سال ١٤٠٨ق، نوشته که چنین مطلبی صحیح نیست.
[٦]. مناوله چنین است که استاد، کتاب خویش و یا کتاب فرد دیگری را در اختیار شاگرد قرار دهد.
[٧]. المناقب، ج١، ص١١.