علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٢١ - نقد و بررسی روایات تفسیری منقول از امیرالمؤمنین در الدرالمنثور
ابوطالب نادرست میداند.[١] اما اهل سنت بر این مسأله پافشاری میکنند. در همین زمینه، سیوطی چنین روایتی را از امیرالمؤمنین٧ از رسول خدا٦ نقل میکند:
... عن على قال: أخبرت رسول اللهI بموت أبى طالب، فبکى فقال: اذهب فغسله و کفنه و اره غفر الله له و رحمه، ففعلت و جعل رسول اللهI یستغفر له أیاماً و لا یخرج من بیته حتى نزل جبریل٧ علیه بهذه الآیة: )مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُواْ أَن يَسْتَغْفِرُواْ لِلْمُشْرِكِينَ(.[٢]
علاوه بر ادلهای که در اثبات ایمان ابوطالب به آن اشاره شد، باید گفت سورۀ توبه، بیتردید، مدنی است، ولی مرگ ابوطالب در دورۀ حضور رسول خدا در مکه رخ داده است. جالب است بدانیم که شیخ آقا بزرگ از کتابی با نام بغیة الطالب لإیمان أبی طالب از خود سیوطی خبر میدهد و میگوید نسخۀ خطی آن در کتابخانهای در مصر موجود است. ایشان همچنین از آثاری از برخی دیگر از عالمان اهل سنت در این موضوع نیز خبر میدهد. [٣]
٥. علم امیرالمؤمنین٧
سیوطی در تفسیر آیۀ ٧٦ سورۀ یوسف چنین روایتی نقل میکند:
... سأل رجل علیاL عن مسألة، فقال فیها، فقال الرجل: لیس هکذا و لکن کذا و کذا، قال علیL: أحسنتَ و أخطأتُ وَ فَوْقَ کلِّ ذِی عِلْمٍ عَلِیم.[٤]
این روایت، بر اساس ادلۀ شیعه در عصمت امام و علم او، بویژه امامی که سخن او این است که )أَیهَا النَّاسُ سَلُونِی قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِی فَلَأَنَا بِطُرُقِ السَّمَاءِ أَعْلَمُ مِنِّی بِطُرُقِ الْأَرْض(،[٥] ناسازگار است. به علاوه، آیا بر اساس حدیث ثقلین و نیز حدیث منزلت و حدیث مشهور «علی مع الحق و الحق مع علی»[٦] نسبت خطا به آن حضرت را میتوان پذیرفت؟[٧]
[٣٧٣]. The Encyclopedia of Islam, vol.٣, p ٢٧٢.
[١]. رسالۀ دوم پطرس، باب٢، آیۀ ٤.
[٢]. رسالۀ یهودا، آیات ٥ ـ ٦.
[٣]. عیسی اسطوره یا تاریخ، ص٩٠.
[٤]. فی طریق المیثولوجیا عند العرب، ص٧٦.
[٥]. همان، ص٨٩.
[٦]. الدر المنثور، ج٢، ص١٥١.