١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٤١ - دفاع از زیارت عاشورا

از این رو، می‌گویم پنج طریق برای این زیارت پیش روی ماست که با بررسی اسناد این زیارت در کامل الزیارات و مصباح المتهجد به دست می‌آید. اسناد از این قرارند:

الف. اسناد زیارت نزد شیخ طوسی;

١. محمد بن اسماعیل بن بزیع ‘ صالح بن عقبة ‘ پدرش ‘ امام باقر٧.

٢. محمد بن اسماعیل بن بزیع ‘ (صالح بن عقبة + سیف بن عمیرة ‘ علقمة بن محمد حضرمی ‘ امام باقر٧).

٣. محمد بن خالد طیالسی ‘ سیف بن عمیرة ‘ صفوان جمّال ‘ امام صادق٧.

ب. اسناد زیارت نزد ابن قوله;

٤. حکیم بن داود و دیگران ‘ محمد بن موسی همدانی ‘ محمد بن خالد طیالسی سیف بن عمیرة + صالح بن عقبة) ‘ علقمة بن محمد حضرمی ‘ امام باقر٧.

٥. حکیم بن داود ‘ محمد بن موسی همدانی ‘ (محمد بن خالد طیالسی + محمد بن اسماعیل) ‘ صالح بن عقبة ‘ مالک جهنی ‘ امام باقر٧.

راویان فاقد توثیق در این اسناد پنج‌گانه

١. صالح بن عقبة،

٢. عقبة بن قیس بن سمعان بن ابی ذبیحة (پدر صالح)،

٣. علقمة بن محمد حضرمی،

٤. محمد بن خالد طیالسی،

٥. محمد بن موسی همدانی،

٦. مالک جهنی.

اینان کسانی‌اند که برای هیچ کدامشان، جز محمد بن موسی همدانی، تهمت جعل، وضع و یا کذب وارد نشده است.

با این حال، ما در این مطالعۀ جدید اسناد زیارت عاشورا، بنا را بر این می‌گذاریم که ممکن است هر یک از این شش نفر عامل ساختگی بودن این زیارت باشند تا ببینیم آیا این فرض صحیح است یا خیر.

هنگامی که ممتنع بودن این فرض یا استبعادش تا حدود امتناع عادی در بارۀ تمامی آنها ثابت شد، بدین وسیله صحت زیارت به اثبات می‌رسد.

و هرگاه به امکان این فرض برسیم، از تصحیح زیارت، با این شیوه، باز می‌ایستیم و به همان شیوه رجالی برای اثبات صحت زیارت عاشورا بسنده می‌کنیم.

سند اول و دوم

در سند نخستین از سه سندی که شیخ طوسی برای زیارت عاشورا ذکر کرده است، امکان ندارد که صالح بن عقبه را به وضع متهم سازیم؛ زیرا صالح زیارت را در سند دوم به همراه سیف از علقمه، به