حَمِیدُ بْنُ زِیادٍ، عَنْ عُبَیدِ اللهِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ نَهِیكٍ، عَنْ عِیسَى بْنِ هِشَامٍ، عَنْ أَبَانٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَیابَةَ، عَنْ صَالِحِ بْنِ مِیثَمٍ، عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ٧ قَالَ: قُلْتُ لَهُ: حَدِّثْنِی. قَالَ: أَ لَیسَ قَدْ سَمِعْتَ أَبَاکَ؟ قُلْتُ: هَلَکَ أَبِی وَ أَنَا صَبِی. قَالَ: قُلْتُ: فَأَقُولُ، فَإِنْ أَصَبْتُ، سَكَتَّ وَ إِنْ أَخْطَأْتُ، رَدَدْتَنِی عَنِ الْخَطَاءِ. قَالَ: هَذَا أَهْوَنُ. قَالَ: قُلْتُ: فَإِنِّی أَزْعُمُ أَنَّ عَلِیاً دَابَّةُ الْأَرْضِ. قَالَ: وَ سَكَتَ. قَالَ: فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ٧: وَ أَرَاکَ وَ اللَّهِ سَتَقُولُ إِنَّ عَلِیاً رَاجِعٌ إِلَینَا، وَ قَرَأَ: إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْکَ الْقُرْآنَ لَرَادُّکَ إِلَى مَعَادٍ... .[١]

صالح بن میثم روایت کرده است که به امام محمد باقر٧ عرض کردم: مرا حدیث بفرمایید. فرمود: آیا از پدرت نشنیده‌ای؟ عرض کردم: پدرم هنگامی که من کودک بودم، از دنیا رفت. فرمود: بگو. عرض کردم: من می‌گویم، اگر درست گفتم، سکوت فرمایید و اگر خطا کردم، مرا از خطایم باز گردانید. فرمود: این کار آسان‌تر است. عرض کردم: همانا من گمان می‌کنم که علی٧ دابة الارض است. امام٧ فرمود: به خدا سوگند! تو را چنین می‌بینم که بگویی، علی٧ به سوی ما باز می‌گردد، و این آیه را قرائت فرمود: )إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْکَ الْقُرْآنَ لَرَادُّکَ إِلَى مَعَادٍ(.

روایات معاضد

آنچه تاکنون ذکر گردید، روایاتی بود که در تفسیر یا تطبیق دابه بر حضرت علی٧ صراحت داشت. از سوی دیگر، روایاتی به عنوان معاضد، مضمون روایات پیشین را تقویت می‌نمایند؛ از آن رو که دابه را عبارت از انسان می‌دانند و یا با نامگذاری مورد نظر سازگارند. احادیث ذیل از این جمله‌اند:

الحسین بن أحمد، عن محمد بن عیسى، عن یونس بن عبد الرحمن، عن سماعة بن مهران، عن الفضل بن الزبیر، عن الأصبغ بن نباتة، قَالَ: قَالَ لِی مُعَاوِیةُ: یا مَعْشَرَ الشِّیعَةِ! تَزْعُمُونَ أَنَّ عَلِیاً دَابَّةُ الْأَرْضِ؟ قُلْتُ: نَحْنُ نَقُولُ، وَ الْیهُودُ یقُولُونَ. قَالَ: فَأَرْسَلَ إِلَى رَأْسِ الْجَالُوتِ، فَقَالَ: وَیحَکَ تَجِدُونَ دَابَّةَ الْأَرْضَ عِنْدَكُمْ مَكْتُوبَةً؟ فَقَالَ: نَعَمْ، فَقَالَ وَ مَا هِی أَ تَدْرِی مَا اسْمُهَا؟ قَالَ: نَعَمْ، اسْمُهَا إِیلِیا. قَالَ: فَالْتَفَتَ إِلَی، فَقَالَ: وَیحَکَ یا أَصْبَغُ! مَا أَقْرَبَ إِیلِیا مِنْ عَلِیاً.[٢]

از ابن نباته روایت شده است که معاویه خطاب به من گفت: ای جماعت شیعه، گمان می‌کنید که علی دابة الارض باشد؟ گفتم: آری ما بر این باوریم و یهود نیز چنین می‌گویند. سپس معاویه، بزرگ‌تر یهودیان را احضار نموده و از روی تعجب پرسید: وای بر تو! آیا ماجرای دابة الارض نزد شما مکتوب است؟ پاسخ داد: آری. معاویه پرسید: مشخصات او چیست و آیا نام او را می‌دانی؟ گفت: آری نامش ایلیا است. معاویه نگاهی به من افکنده و گفت: ای اصبغ! چقدر نام ایلیا به علی شبیه است!

[١]. بصائر الدرجات، ص٥١٤؛ بحار الأنوار، ج٥٣، ص٦٨، به نقل از منبع پیشین.

[٢]. تفسیر القمی، ج٢، ص١٣١.