علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٩ - سرمقاله

الدماء، مع شدة الاهتمام فی الدماء، ألا ترى أن العقلاء فی الأمور الخطیرة لا یکتفون بخبر الثقة مع اکتفائهم فی غیرها به؟![١]

محمدجواد مغنیه، در کتاب فقه الإمام جعفر الصادق ٧ همین نظر را دارد:

و نحن لا نمیل إلی العمل بخبر الواحد فی الدماء و إن کانت من الفروع لا من الاُصول.[٢]

وی این رأی را در ذیل مسألۀ قتل زانی غیر محصن با محارم سببی بیان کرده است.

همچنین آیة الله صانعی در کتاب القصاص، مشابه چنین نظری را ابراز می‌دارد:

هذا مع أنّ العمل بالخبر الواحد المقام دلالة و سنداً المخالف للقواعد، إذا لم یزد عن الواحد و الاثنین مشکل، بل ممنوع.[٣]

تذکّر

در پایان این قسمت، چند نکته یادآوری می‌شود:

١. نظریه نخست (یعنی منع حجّیت خبر واحد، به صورت مطلق)، امروزه در میان شیعه منسوخ شده است، گرچه در میان اهل سنّت، در یکصد سالۀ اخیر، این نظریه در حال نضج و رشد است.[٤]

٢. در این دو سه دهه، در بارۀ نظریه دوم و سوم، مطالعاتی صورت گرفته است، گرچه هنوز ابعاد موضوع، به درستی منقّح و مستند نشده است.

٣. مسألۀ چهارم، از مباحث جدّی و حائز اهمیت است که هیچ گونه مطالعه و پژوهشی در باره‌اش صورت نگرفته و نیازمند فعالیت‌های علمی ـ تحقیقی جدّی است.

امیدوارم طرح این مسأله بتواند زمینه را برای پژوهش‌های محققان و صاحب‌نظران، فراهم آورد.

جانشين سردبير
مهدي مهريزي[٥]