با ملاحظه چنین نمونه‌ای این سؤال مطرح شد که روایات منقول از امیرالمؤمنین٧ در تفسیر الدر المنثور چگونه است؟ لذا به بررسی روایات منقول از امیرالمؤمنین در این تفسیر پرداخته شد.

پیش از بررسی تفصیلی این روایات، شایسته است به دو نکته توجه ‌کنیم:

١. ما در نقد این روایات، جز در موارد معدودی، به نقد سند و بررسی‌های رجالی نپرداخته‌ایم؛ زیرا این کار با حجم این نوشته متناسب نیست. این نوشته فقط مبتنی بر معیارهای نقد متن است که متأسفانه در تاریخ فرهنگ اسلامی کمتر به آن پرداخته شده است. برخی از مهم‌ترین معیارهای نقد متن را به این صورت برشمرده‌اند: عدم مخالفت حدیث با قرآن، اخبار و سیرۀ قطعی معصوم٧، مقتضیات قطعی عقل، واقعیات مسلم تاریخی و قطعیات علمی، عدم تناقض و اضطراب در متن حدیث، عدم هم‌سویی با دیدگاه‌های خاص سیاسی و فرقه‌ای و گرایش‌های قبیله‌ای و...[٢] آنچه ما در نقد این روایات ذکر خواهیم کرد، مبتنی بر چنین معیارهایی است.

٢. همان‌گونه که برخی از محققان به‌درستی اشاره کرده‌اند،[٣] نقد و بررسی متن روایات، امری حساس و دقیق است و در آن باید جوانب گوناگونی را رعایت کرد؛ زیرا همان‌طور که نباید هر روایتی را به مجرد نقل در کتب اخبار، حتی با فرض صحت سند، زود پذیرفت، از سوی دیگر، هم نباید در قضاوت در نقد متن یک روایت شتاب ورزید و چه بسا روایتی عجولانه و بدون درنظر گرفتن توجیه صحیح آن رد شود.

ما نیز در این پژوهش کوشیده‌ایم همین نکته را در نظر بگیریم.

روایات تفسیری منقول از امیرالمؤمنین٧ در تفسیر الدر المنثور را می‌توان در چهار بخش دسته‌بندی کرد که اکنون هر یک را بررسی می‌کنیم:

روایات فقهی

برخی از روایات سیوطی به نقل از امیرالمؤمنین٧ در بیان برخی از احکام فقهی است که با آنچه از اهل‌بیت: رسیده، سازگار نیست. در این بخش، این روایات را از نظر می‌گذرانیم:

١.گفتن «آمین» پس از پایان سورۀ حمد

سیوطی در تفسیر سورۀ حمد چنین روایتی را نقل می‌کند:

... عن علی سمعت رسول اللهI إذا قال وَ لَا الضَّالِّینَ قال: آمین‌.[٤]

[١]. همان،‌ ج٨،‌ ص٧١.

[٢]. برای آگاهی بیشتر ر.ک: «مجلسی و تأویل روایات»، ص٨١.

[٣]. بحار الأنوار، ج٥٤، ص٣٠٩.

[٤]. همان، ج٥٩، ص٩١.