مراد از حسین بن علی ـ که مرحوم کلینی از او نقل روایت می‌کند ـ عبارت است از حسین
بن محمد بن عمران اشعری و این امر به قرینه راوی و مروی عنه ثابت می‌گردد[١] و این شخص
را هم مرحوم نجاشی و هم علامه حلی توثیق کرده‌اند،[٢] ولی معلّی بن محمد توثیق خاصی ندارد. به‌علاوه، در کتاب‌های رجالی تضعیف هم شده است؛ مانند تضعیف مرحوم نجاشی که در حق وی
اظهار می‌دارد:

او مضطرب الحدیث و المذهب است.[٣]

ولی دو نفر دیگر سند، یعنی حسن بن علی و حمّاد بن عثمان توثیق شده‌اند و اشکالی در مورد ایشان وجود ندارد.[٤]

بنا بر این، حدیث فوق از جهت معلّی بن محمد مورد اشکال و ایراد است، ولی مرحوم شیخ طوسی در کتاب النهایة، طوری در این مسأله فتوا داده است که ظاهراً فتوای ایشان با این روایت تطابق دارد و گویی ایشان به این روایت عمل کرده است.[٥] ولی مرحوم محقق اول در مسألۀ جواز تنبیه‌بدنی کودکان، اظهار داشته است که انجام آن، بیش از ده تازیانه کراهت دارد[٦] به نظر می‌رسد مرحوم محقق، بر طبق این روایت فتوا نداده است. به هر حال، روایت مزبور از جهت سند دارای اشکال است.

در بارۀ دلالت حدیث باید گفت که این روایت در صورتی می‌تواند مقید اطلاق روایتی باشد که بنا بر اطلاق آن، محدوده‌ای برای جواز تنبیه‌بدنی از جهت مقدار، وجود ندارد که عدد دارای مفهوم باشد؛ چرا که در روایت آمده است که پنج یا شش ضربه برای تأدیب کودک و مملوک جایز است و این روایت در صورتی اثبات می‌کند که بیش از این مقدار جایز نیست که عدد مفهوم داشته باشد و مشهور میان علمای علم اصول این است که عدد مفهوم ندارد.[٧]

از این رو، با توجه به عدم ثبوت مفهوم برای عدد، روایت مزبور، با فرض تمامیت از جهت سند، از نقطه نظر دلالت هم به خاطر این جهت، نمی‌تواند به عنوان مقید برای روایتی باشد که به نحو اطلاق، محدوده‌ای را برای جواز تنبیه‌بدنی قرار نداده است. باید گفت: این که اظهار می‌شود بنا بر اطلاق روایت پیشین میزانی برای تنبیه‌بدنی مطرح نیست، با توجه به این است که نباید این مقدار به میزان حدودی که شارع مقدس برای گناهانی چون زنا و لواط و مانند قرار داده برسد؛ چرا که مسلّم است، بنا بر ادلۀ متعدد، که مجازات تعزیری کمتر از مجازات حدّی است.

[١]. الکافی، ج٦، ص٤٧.

[٢]. وسائل الشیعة، ج٢٨، ص٣٧٢.

[٣]. مرآة العقول، ج٢٣، ص٤١٦.

[٤]. جامع الرواة، ج١، ص٢٥٢.

[٥]. معجم الثقات، ص٤٣.

[٦]. رجال النجاشی، ص٤١٨، ش ١١١٧؛ جامع الرواة، ج٢، ص٢٥١.

[٧]. جامع الرواة، ج١، ص٢١٠ ـ ٢١٢ و ص٢٧١ ـ ٢٧٣.