و روی بسنده، عن محمد بن ابی عبدالله، عن محمد بن اسماعیل، عن علی بن العباس، عن الحسن بن عبد الرحمان الحمانی، قال: قلت لابی الحسن موسی بن جعفر٧: ان هشام بن الحکم زعم أنّ الله جسم لیس کمثله شیء ... فقال٧: «قاتله الله! أما علم أن الجسم محدود؛[٣]

حمانی گوید: به امام موسی بن جعفر٨ عرض کردم: هشام بن حکم عقیده دارد که خدا جسمی است که چیزی مانند او نیست... حضرت فرمود: «خدا او را بکشد! مگر نمی‌داند که جسم محدود است».

این روایت ضعیف است؛ زیرا در سند آن علی بن عباس ضعیف منحرف در مذهب وجود
دارد که کسی به او توجه نمی‌کند و برای آنچه گفته اهمیتی قایل نمی‌شوند؛ همان‌طور که
پیش‌تر گفته شد. اما آنچه از کلام امام در این روایت وارد شده، با مدحی که امام در برخی از
روایات نسبت به او انجام داده، در تناقض است. پس باید این کلام بر تقیه حمل شود. یا این که
عبارت «قاتله الله» را بر مدح حمل کنیم؛ زیرا عرف عربی در آن زمان این عبارت را در مقام کنایه
به‌کار می‌برد؛ همانند: «قاتله الله ما اکرمه». و این عبارت بر زبان جاری می‌شود و بدون در نظر
گرفتن معنای اصلی، استعمال می‌شود، بلکه عرب به وسیلۀ آن کلامش را تقویت می‌کند؛ مانند
این سخنان: «لا امّ له، لا اب له، تربت یداه»، «قاتله الله ما اشجعه» و «عقری حلقی» و
مانند اینها.[٤]

٦. روایت صقر بن ابی دلف:

روی الصدوق بسنده، عن الصقر بن أبی دلف، قال: سألت ابا الحسن علی بن محمد بن علی بن موسی الرضا٧ عن التوحید، و قلت له: انی اقول بقول هشام بن الحکم، فغصب٧، ثم قال: «ما لکم و لقول هشام، انه لیس منّا من زعم أن الله ـ عزوجل ـ جسم

[١]. اختیار معرفة الرجال، ج٢، ص٧٠٦؛ خلاصة الاقوال، ص٣٣٤.

[٢]. خلاصة الاقوال، ص٣٦٣.

[٣]. الکافی، ج١، ص١٠٥.

[٤]. بحار الأنوار، ج٣، ص٢٨٨.