یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥ - عرفان حافظ
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٣، ص: ٥٥
غیبی و امثال ذلک که در نسخ جدیده معمولًا بر اسم او میافزایند در حق او استعمال کرده باشد، شاید بتوان استنباط کرد که خواجه در عصر خود بیشتر از زمره علما و فضلا و دانشمندان به قلم میرفته تا از فرقه عرفا و صوفیه. پس جنبه علم و فضل و ادب او بر جنبه عرفان و تصوف او غلبه داشته و علاوه بر این از نعت «ملک القرّاء» که کاتب در حق او استعمال کرده، به نحو وضوح معلوم میشود که خواجه از معاریف قرّاء عصر خود محسوب میشده و به همین سمت مخصوصاً در زمان خود مشهور بوده و این بیت او که گوید: «عشقت رسد به فریادگر خود به سان حافظ- قرآن ز بر بخوانی با چارده روایت» در حق او صادق و به هیچ وجه این گونه تصریحات او از قبیل اغراق و مبالغه شاعرانه نبوده است و تخلص حافظ یعنی حافظ قرآن ... اسم بامسمّی و صفت بارز او بوده است.
در مقدمه حافظ انجوی، صفحه ٨٣ نقل از حافظ شیرین سخن دکتر معین میگوید:
هرگاه در مجلس درس میر سید شریف علامه گرگانی شعر خوانده میشد، میگفت: به عوض این تُرَّهات به فلسفه و حکمت بپردازید. اما چون شمس الدین محمد (شاگرد میر بوده است) میرسید، علامه گرگانی میپرسید: بر شما چه الهام شده است؟ غزل خود را بخوانید. شاگردان علامه به وی اعتراض میکردند: این چه رازی است که ما را از سرودن شعر منع میکنی ولی به شنیدن شعر حافظ رغبت نشان میدهی؟ استاد در پاسخ میگفت: شعر حافظ همه الهامات و حدیث قدسی و لطایف حکمی و نکات قرآنی است [١]
[١] خود حافظ در قصیدهای در مدح قوام الدین محمد صاحب عیار میگوید:
ز حافظان جهان کس چو بنده جمع نکرد لطایف حکمی با نکات قرآنی