این، نکتهای است که خیلی باید به آن توجه کرد و ما باز هم درباره این نکته توضیح میدهیم.مکرر درباره این نکته توضیح میدهیم، چون نکتهای است که حتی مارکسیستها خودشان هم متوجه نیستند یعنی نمیدانند که اساساً این سیر فکری مارکسیسم از کجا آمد که به اینجا رسید؟چرا به اینجا رسید؟ یکمرتبه میگوید اگر دیالکتیک هست پس این دیگر نیاز به توجیه ماورائی ندارد. چرا؟ اینها در چرایش درماندهاند. این که در چرایش در ماندهاند علتش این است: این [مطلب] از هگل گرفته شده. هگل که این حرف را زده، گو این که مبنایش غلط بوده، ولی بر اساس مبنایش این حرف، حرف منطقی بوده. اما شما که آن مبنا را بهم ریخته و نفی کردهاید، دیگر نمیتوانید بنا را قبول کنید. این «بنا» روی آن «مبنا» درست است ولی با خراب شدن آن مبنا این بنا دیگر به هیچ شکل نمیتواند درست باشد. بعد درباره این هم باز ما توضیح میدهیم. این، یک مطلب بود راجع به این دو اصل ابتدایی که خیلی به اختصار گذراندیم، اصل حرکت و اصل تضاد، که میگویند ماده در حرکت است و این حرکت لازمه تضاد درونی ماده است. بسیار خوب، لازمه تضاد درونی ماده است، پس حرکت ناشی از تضاد است. تضاد هم شما میگویید به این شکل است که هر ضدی از ضد دیگر نتیجه میشود و بیرون میآید. هگل میگفت «نتیجه میشود» مثل یک امر ذهنی که نتیجه میشود، ولی شما میگویید در «عین» بدون این که بابْ آن باب باشد، در عالم اعیان ضدی از ضدی متولد میشود. گیرم ما بگوییم حرکت ناشی از تضاد است یعنی از تولد ضدی از ضد دیگر. خوب، اول بحث است. تولد ضدی از ضد دیگر. اولًا که این با علم هم جور در نمیآید. در علم اینچنین نیست که تمام جریانها با این وسیله قابل توجیه باشد که همیشه از شیء ضدش بیرون میآید. امروزه طبیعی دانها این [نظر] را رد کردهاند و حرف دیگری مطرح است. به فرض هم که ما این اصل را قبول کنیم، آقای هگل یک حرف میزند، [شما حرف دیگر.] آقای هگل میگوید حرکت ناشی از تضاد است و هر ضدی از ضد قبلی خودش نتیجه میشود، انتزاع میشود، مثل این که زوجیت از اربعه انتزاع میشود. در امور ذهنی از این حرفها خیلی میشود گفت. ولی شما میگویید نه، مسئله انتزاع در کار نیست؛ میخواهید بگویید ضدی از ضد دیگر بیرون میآید. پس نبوده و بیرون آمده؛ یعنی یک حادثی از حادثهاست، یک حرکتی است که نیاز به محرک دارد، یک حادثی است که نیاز به محدث دارد. چرا این دستگاه بینیاز است از ماوراء