ممكن است اودر طرح اين مسأله هدفى مشابه هدف «قدم قرآن» داشته و آن اين كه پيروى از همه اديان، مايه رستگارى است، تا از اين طريق از تعصب و انحصارگرايى مسلمانان بكاهد و پيروان ديگر مذاهب را در سطح مسلمانان قرار دهد.

آن چه گفته شد، همگى حدس است و خداست كه از واقع آگاه است.

٢. اخوان الصفا در رسائل خود، مسأله كثرت دينى را مطرح كرده اند، آن جا كه مى گويند: «بداندر هر دينى، حق موجود است، و حق بر هر زبانى جارى مى شود، و ورود شبهه بر هر انسانى جايز و امكان پذير مى باشد.

برادرم، كوشش كن، حق را به هر كسى كه دين و مذهبى در اختيار دارد، يا به آن چنگ انداخته است بيان كنى و شبهه اى كه بر ذهن او وارد شده است بزدايى، مشروط بر اين كه توانايى اين كار را داشته باشى و در غير اين صورت، گرد آن نگرد، و خود را بر آن توانا معرفى مكن.

اگر احتمال مى دهى دينى بهتر از آن چه كه برگزيدى، هست، بسنده مكن، بهتر از آن را طلب كن هرگاهه بر چنين آيينى دست يافتى، بر آيين پست اصرار مورز، بر تو لازم است كه ايين دوم را كه افضل است برگزينى، و به آن دل بندى.

خود را به ذكر عيوب مردم مشغول مساز، بلكه بنگر مذهب تو پيراسته از عيب هست؟»[١]

[١] «فاعلم انّ الحقّ فى كلّ دين موجود، و على كل لسان جار، و أنّ الشبهة دخولها على كلّ انسان جائز ممكن.
فاجتهد يا أخى أن تُبين الحقّ لكلّ صاحب دين و مذهب مما هو فى يده، أو مما هو متسمك به، وتكشف عنه الشبهة التى دخلت عليه، اطن كنت تُحسن هذه الصناعة، والاّ فلا تتعاطاها، ولا تدّعها ان كنت لا تحسنها، ولا تمسك بما أنت عليه من دينك و مذهبك، واطلب خيراً منه، فان وجدت فلا يسعك الوقوف على الأدون، ولكن واجب عليك الأخذ بالأخير الأفضل، والانتقال اطس ليه ولا تشتغلنّ بذكر عيوب مذاهب الناس، ولكن انظر، هل لك مذهب بلا عيب. (رسائل اخوان الصفا: ٣/٥٠١).