مسائل جديد كلامى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٧
(والذين اهتدوا زادهم هدى...) (محمد / ١٧).
«كسانى كه هدايت يافته اند و به آن چه كه مى دانند عمل كرده اند بر هدايتشان مى افزاييم».
آن گاه راغب مى افزايد: آگاهى از اين علوم به اضافه موهبت الهى سبب مى شود كه مفسراز هر نوع تفسير به رأى (تفسير به صورت پيشداورى) بيرون آيد.
تفسير به رأى از آن گروهى است كه اين ابزار و ادوات (امور دهگانه) نزد او فراهم نباشد، اين گروه طبعاً راه تخمين و گمان پيش مى گيرد و يك چنين فرد، خطا كار است هر چند به واقع برسد; زيرا قرآن مجيد گروهى را تصديق مى كند كه به حقيقت در عين آگاهى گواهى دهند چنان كه مى فرمايد:
(.. الاّ من شهد بالحق و هم يعلمون) (زخرف / ٨٦).
«كسانى كه به حقيقتدر عين آگاهى از آن، گواهى مى دهند)[١]
هدف از ترجمه گفتار راغب اصفهانى ارايه ى اين حقيقت است كه در طول تاريخ تفسير، مفسران بر اين عقيده بودند كه بايد از راه هاى خطاناپذير يا كم خطاپذير به تفسير قرآن پرداخت و مقاصد الهى را به دست آورد.
ب) بدر الدين محمد بن عبدالله زركشى (٧٤٥ ـ ٧٩٤) در كتاب ارزشمند خود «البرهان فى علوم القرآن» بحثى گسترده در اين مورد دارد.[٢]
ج) جلال الدين سيوطى (٤٨٤ ـ ٩١١) مؤلف كتاب «الاتقان في علوم القرآن» روش صحيح تفسير قرآن را به صورت گسترده مطرح كرده و از گفتارهاى راغب
[١] مقدمه تفسير جامع التفاسير: ٩١ ـ ٩٦، چاپ كويت، ١٤٠٥ هـ .
[٢] . البرهان في علوم القرآن: ٢/١٤٦ ـ ١٧٧.