مسائل جديد كلامى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤١٩
يكى از پديده هاى اجتماعى انسان در دوره اى كه توانست خود را در تاريخ نمودار سازد. مسأله تعدّد زبان است و هم اكنون در جهان ٢٠٠٠ زبان وجود دارد.
اكنون سؤال مى شود: علت تعدّد زبان ها چيست؟
آيا همه آن ها به يك ريشه بر مى گردد يا نه؟ اگر به يك ريشه بر مى گردد، علت تنوع و رنگارنگى آن ها چيست؟
هنوز دانشمندان، نظريه صحيح و قاطعى درباره اصالت هر يك از زبان ها و يا اشتقاق برخى از برخى ديگر، و علت اين اشتقاق و تنوع آن ها به دست نداده اند.
بنابراين كشف علل تمام حوادث كلى و جزئى كه در تاريخ بشر رخ داده است، با معلومات بسيار محدود كنونى، كار مشكل و پيچيده اى است تا چه رسد كه از روى ذوق و قريحه بگوييم كه عامل محرك تاريخ تنها و تنها، مبارزه طبقاتى و تكامل دستگاه هاى توليد است.
و به قول يكى از نويسندگان، در حال حاضر بسيار است رويدادهايى كه آن ها را نمى توان به علت هاى كافى بازگردانيد. چرا؟ به خاطر نقص مدارك و اسناد تاريخ.[١]