مسائل جديد كلامى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤٢

در اين دو آيه از مظاهر قدرت و تدبير عالم خلقت، به تعبيرهاى مختلف سخن به ميان آمده است كه رؤوس آن ها را يادآور مى شويم:

١. خدا آسمان ها و زمين را در شش مرحله آفريد.

٢. شب، روز را مى پوشاند.

٣. شب، روز را ارام آرام تعقيب مى كند.

٤. شمس و قمر و ديگر ستارگان، مسخر فرمان خدا هستند.

٥. آفرينش از آنِ اوست.

٦. فرمانروايى از آن اوست.

٧. براى جهان آفرينش مدبّرى جز او نيست.

٨. هيچ علت طبيعى (شفيع) در جهان بدون اذن او مؤثر نيست.

٩. چنين موجود برتر و داراى چنين مظاهر قدرت، بى نهايت بزرگ و برتر است (فتبارك الله رب العالمين).

١٠. چنين موجود والايى شايسته ى پرستش است، نه مخلوقات او (ذلكم الله ربكم).

با توجه به اين امور سه گانه يعنى:

الف) استوا در قرآن و لغت ناظر به استيلا و سلطه است.

ب) عرش و سرير با هم تفاوت دارند و به مرور زمان عرش به طور كنايه از قدرت و عظمت به كار مى رود.

ج) در آيات هفتگانه[١] كه سخن از استواى خدابر عرش به ميان آمده است،