مسائل جديد كلامى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٧
تذكروا نعمة ربّكم اذا استويتم عليه...) (زخرف / ١٢ ـ ١٣).
«و براى شما از كشتى و چهارپايان مركب هايى قرار داديم تا بر پشت آن ها قرار گيريد آن گاه كه بر آن ها قرار گرفتيد نعمت خدا را ياد كنيد».
درست است كه در اين آيه از قرارگيرى انسان بر مركب هاى سركش از لفظ «استوا» بهره گرفته ولى مقصود جلوس و قعود نيست بلكه سلطه و استيلايى است كه راكب در اين حالت بر مركب دارد و زمام آن را در اختيار مى گيرد و به هر طرف بخواهد او را سوق مى دهد به گواه اين كه در ذيل آيه دستور مى دهد كه چنين بگوييم:
(و تقولوا سبحان الّذى سخّر لنا هذا و ما كنّا له مقرنين).
«بگوييد پيراسته خدايى است كه ما را بر اين مركب ها مسلط ساخت».
در آيه ديگر به نوح دستور مى دهد كه آن گاه كه او و مؤمنان بر كشتى قرار گرفتند خدا را از اين نظر كه از ظالمان نجات شان بخشيد سپاسگزار باشند. چنان چه مى فرمايد:
(فاذا استويت أنت و من معك على الفلك فقل الحمد لله الّذى نجّانا من القوم الظالمين) (مؤمنون / ٢٨).
«آن گاه كه تو و كسانى كه همراه با تو هستند بر كشتى قرار گرفتيد بگو: حمد خدا را كه ما را از ستمگران نجات داد».
مقصود از «استويت» در اين آيه جلوس و قعود نيست وگرنه مى فرمود: «فاذا جلست» يا «قعدت». هم چنان كه مراد مجرد سوار شدن نيست وگرنه مى فرمود: «ولو ركبت» چنان كه نوح به فرزند خود آن گاه كه دعوت بر سوار شدن بر كشتى كرد كلمه «ركوب» به كار برد و گفت: «يا بُنىّ اركب معنا) بلكه مقصود از آن سلطه نوح و