استاد بزرگوار علامه طباطبايى در مقاله اى كه به عنوان بزرگداشت صدر المتألّهين نگاشته بودند يادآور شده اند كه فلسفه به هنگام انتقال از يونان به جهان اسلام، فزون از ٢٠٠ مسأله نبود، ولى بر اثر تلاش فلاسفه اسلامى به ٧٠٠ مسأله رسيده است.

در تحول اخير غرب، يك رشته مسائل كلامى به انگيزه هاى علمى يا سياسى مطرح شده، و غالباً متكلمان مسيحى طراحان و يا عرضه كنندگان آن هستند، و بر اثر ارتباطات پيشرفته كنونى به كشورهاى اسلامى بالاخص ايران عزيز منتقل شده، گروهى ناآگاه، به عنوان تحقير كلام اسلامى، آن ها را «كلام جديد» مى خوانند و برخى نيز از آن ها پيروى كرده، پيوسته از «كلام جديد» دم مى زنند، در حالى كه اين نوع مسائل به سان ديگر مسائل جزء علم كلام بوده، چيزى كه هست، جديداً مطرح شده اند.

ما در اين نگارش، به توضيح برخى از مسائلى كه اخيراً مطرح شده مى پردازيم، و در ميان آن ها مسائلى رابرگزيديم كه براى تضعيف باورهاى جوانان عنوان شده اند، مانند:

١. هرمنوتيك (تفسير متون)

٢. پلوراليزم دينى (كثرت گرايى)

٣. آزادى و دين سالارى و هماهنگى و يا ناهماهنگى اين دو

٤. عرفى شدن دين (تفسير مادّى از دين)

٥. ارتداد و آزادى

٦. فلسفه تاريخ و عامل محرّك آن