١. «فلسفه دين» و «پلوراليزم دينى»، نگارش جان هيك مسيحى (متولد ١٩٢٢) وى در اين كتاب ها مسأله پلوراليزم دينى را در پرتو تلقى جديدى كه از وحيانى بودن كتب آسمانى دارد، مطرح كرده و در اثبات آن مى كوشد و پافشارى مى كند.

٢. صراط هاى مستقيم، نگارش آقاى دكتر عبدالكريم سروش، كه نظر جان هيك را پذيرفته و اين انديشه را در قالب حكايات و تمثيلات ريخته و به همان نام منتشر كرده است.

گذشته از محتواى خود كتاب، نام آن نوعى با قرآن كه راه نجات و رستگارى را منحصر به يك راه مى داند در تضاد است آن جا كه مى فرمايد:

(و انّ هذا صراطى مستقيما فاتّبعوه ولا تتبعوا السبل فتفرّق بكم عن سبيله ذلكم وصّاكم به لعلّكم تتّقون) (انعام / ١٥٣).

«اين است راه راست من از آن پيروى كنيد، نه راه هاى ديگر تا مبادا شما را از راه خدا پراكنده سازد، اين چيزى است كه خدا آن را به شما سفارش مى كند تا پرهيزگار شويد».

شايسته بود، نويسنده محترم لااقل از چنين نام گذارى صرف نظر مى كرد تا لااقل نام كتاب رو در رويى صريح با قرآن نداشته باشد.

اين دو كتاب به اضافه جهانى شدن فرهنگ و ترجمه كتاب هاى كلامى سبب انتشار اين مسأله، و نگارش رساله ها و مقالات گرديده است.