كوهستان ها مى رويند، يا گل هايى كه در زمين هاى پست پرورش داده مى شوند، كاملا با هم فرق دارند. جاندارى كه درخشكى زندگى مى كند، با جاندار آبى تفاوت دارد. ولى هرگز اين اصل كليت ندارد و آزمايش هايى به عمل آمده كه كليت آن را تكذيب مى كند و اينك نمونه هايى از اين آزمايش ها:

١. دانشمندى به نام «پن» شصت و نه نسل متوالى مگس سركه را در تاريكى پرورش داد و اولاد آخرين نسل را به روشنايى آورد و كمترين اختلافى در ساختمان چشم آن ها مشاهده نكرد.

گاهى گفته مى شود كه اين مدت براى تحليل رفتن ديدگان آن ها كم است و صدها نسل مى خواهد كه محيط درباره آنها تأثير كند، ولى اين گفتار بى اساس است زيرا اگر محيط تاريك قدرت تحليل بردن نيروى بينايى آخرين را نداشته باشد، به طور مسلم بايد تأثير مختصرى در طى اين نسل هاى فراوان گذارده باشد.

٢. در غارهاى آهكى تاريك انوئاع مختلف جانوران زندگى مى كنند، كه غالباً فاقد چشم مى باشند. «داروين» معتقد است كه فقدان مزبور نتيجه مستقيم سازش با محيط است ولى در همان محيط تاريك جانوران ديگرى نيز ديده مى شوند كه نه فقط چشمشان وضع عادى دارد بلكه عده اى چشمان درشت تر از حد معمولى نيز دارند.

٣. درباره «بالن» پستاندار عظيم الجثه اى كه در آب زندگى مى كند، «داروين» معتقد است كه بر اثر سازش با محيط دست هاى آن، به بال تبديل شده و پاهاى آن از بين رفته و منتها اليه بدنش به بال مخصوص وى تبديل شده است، مع الوصف پستاندارانى در آب زندگى مى كنند كه دست و پاى خود را به خوبى محفوظ داشته اند و مهارت كمترى از انواع سازش يافته در زندگى آبى، به خرج نمى دهند.