مسائل جديد كلامى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٦٣١
اين آگاهى از راه «تقليد» از مجتهد به دست بيايد و علت اين شرط روشن است زيرا بايد حلال و حرام را به خوبى تشخيص دهد، تا در اجراى مقررات مرتكب خلاف نشود نه تنها بايد از احكام اسلام آگاه باشد بلكه بايد درك و بينش سياسى و اجتماعى او به حدى برسد كه بتواند كشتى جامعه اسلامى را به ساحل نجات برساند، در امور سياسى، و اقتصادى و اجتماعى پا به پاى زمان پيش رود. ـ و لذا ـ آموزش اين علوم براى زمامداران به گونه اى فشرده يك فريضه اجتماعى است.
امام صادق(عليه السلام) در ضمن حديثى بسيار جامع و ارزنده به يكى از شاگردان برجسته خويش به نام «مفضل» فرمود:
«العالم بزمانه لا تهجم عليه اللّوابس».[١]
«كسى كه با اوضاع و احوال زمان خويش آشنا باشد مورد هجوم شبهات قرار نمى گيرد و غافلگير نمى شود».
اين همه تأكيد و سفارش براى اين است كه مبادا بر اثر غفلت و بى خبرى، ملت اسلامى يا يك دسته از آنان غافلگير، و در نتيجه بى اطلاعى دچار آسيب شوند و احياناً بدون اين كه متوجه باشند آلت بى اراده اجراى مقاصد ديگران گردند و به زبان خود، كارى را انجام دهند.
امام صادق(عليه السلام) درباره فردى كه بدون بصيرت و بينايى كارى را انجام مى دهد چنين مى فرمايد:
«العامل على غير بصيرة كالساتر على غير الطريق لا تزيده سرعة السير من الطريق الاّ بعداً».[٢]
[١] تحف العقول: ٢٧٠.
[٢] . وافى، ج ١، ص ٤٩.