مسائل جديد كلامى - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٥٩
آمريكا اين تقسيم بندى را پذيرفت و بر لزوم وجود آزمايشگاهى علمى براى تشخيص افكار سمّى و سپس طرد آن ها تأكيد كرد:
«دليل ديگر اين بود كه مى گفتند از آن جا كه نبايد اجازه پخش و رواج غذاى سمى را بدهيم و نسبت به سلامت جسمانى خود حساس باشيم، بايد نسبت به سلامت روحى و فكرى مردم نيز حساسيت داشته باشيم. مى گوييم آرى; وقتى بر همگان مسلم شد و اجماعى حاصل آمد كه چه چيزى مضر است، چه چيزى خطرناك و بيمارى زا است، در آن صورت بايد از آن جلوگيرى كرد... جامعه، يا دست كم جامعه عالمان، جامعه متخصصان، جامعه آگاهان، بايد به اين نتيجه برسد كه چيزى سمى و خطرناك است يا نيست... آزمايشگاه افكار، جامعه علمى عالمان است. شما چه حقى داريد به آزمايشگاه نرفته بگوييد كه اين باطل است يا حق است؟ تمام مطلب همين است.[١]
در اين زمينه تكرار نقل قولى كه چندى پيش از آقاى دكتر سروش صورت گرفت، خالى از فايده نيست:
«مقدمه بيان آزاد، فكر آزاد است، ولى آيا واقعاً در آن قبيل كشورها فكر آزاد است؟ كسانى كه بيست و چهار ساعته پاى راديو و تلويزيون نشسته اند و از روزنامه ها تغذيه مى كنند، چگونه مى توانند فكر آزاد داشته باشند؟... مطابق اين استدلال در كشورهايى كه دم از آزادى بيان مى زنند و منبع و مولّد اين انديشه بوده اند، حقيقتاً فكرى آزاد نيست تا بيانى آزاد باشد، فكر هم اگر آزاد باشد بيانش
[١] نشريه بازتاب انديشه در مطبوعات روز ايران، شماره ٣٧، ص ١٤، مقاله آزادى بيان.