گذشته از منابع دينى افكار عمومى جهانيان و سازمان هاى بين المللى نيز انسان ها را در داشتن هر عقيده اى آزاد مى دانند. منشور جهانى حقوق بشر در ماده ى نوزدهم خود آورده است:

«هر كس حق آزادى عقيده و بيان دارد و حق مزبور شامل آن است كه از داشتن عقايد خود بيم و اضطرابى نداشته باشد».

مجموعه ى مطالبى از اين دست عده اى را بر آن داشته است كه به طرح اشكال و سؤال در زمينه ى حكم مرتد در فقه اسلامى بپردازند. جملات زير نمونه هايى از بازتاب اين اشكال ها است:

به راستى اگر بشر در انتخاب دين آزاد است و هيچ اكراه و فشارى قابل قبول نيست، چگونه مى توان در استمرار آن كسى را مجبور كرد. زيرا ملاك در هر دو يك حقيقت است و آن عدم قابليت اجبار در عقيده است. اگر اين اصل را بپذيريم تفاوتى در شروع و استمرار آن نخواهد بود. پس انسان در گزينش هر آيينى آزاد و رها مى باشد».[٢]

[١] غاشيه / ٢٢ و ٢١.
[٢] . مجله كيان، شماره ٤٦، صفحه ١٤، مقاله فقه در ترازو، عبدالكريم سروش.