ديگر پيشوايان بود، و در جهان امروز نقاط عظيمى در پوشش آيين اسلام قرار گرفته كه هرگز پاى سربازان اسلام به آن جا نرسيده است. كشورهاى شرق آسيا و اندونزى با آن عظمت، بر اثر تبليغ بازرگانان مسلمان، به آيين اسلام گرويده اند.

امروز وجود ميليون ها مسلمان در آمريكا نتيجه ى تبليغ مردى به نام «فرات» است كه در سال ١٩٢٩ از يكى از كشورهاى عربى به آن سرزمين سفر كرده و با منطق گرم مردم را به آيين اسلام دعوت كرده است. و شعار او آيه اى بود كه اكنون يادآور مى شويم:

(ادع الى سبيل ربّك بالحكمة و الموعظة الحسنة و جادلهم بالتى هى احسن انّ ربّك هو اعلم بمن ضلّ عن سبيله و هو اعلم بالمهتدين).[١]

«با حكمت و اندرز نيكو به سوى پروردگارت دعوت كن و با آنان به نيكوترين شيوه مناظره كن، پروردگار تو از هر كسى بهتر مى داند كه چه كسانى از راه او منحرف شده اند و چه كسانى هدايت يافته اند».

٥. در طول تاريخ اسلام، هرگز دادگاه هايى شبيه دادگاه هاى انگيزيسيون وجود نداشته است، و آيه پيشين روشن ترين گواه بر گفتار ماست.

با توجه به اين اصول، اگر با «مرتد» با شدت عمل برخورد شده، جهتى دارد كه يادآور مى شويم:

هر نظامى با عوامل براندازى خود، با شدّت عمل برخورد مى كند، خواه جامعه هاى باز و نظام هاى آزاديخواه باشند، و خواه جامعه هاى بسته و نظام هاى استبدادى.

[١] سوره ى نحل، آيه ى ١٢٥.