فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٤
٢. صحيحه فضلاء از ابى جعفر (ع):
قال: قال أميرالمؤمنين عليّ بن أبي طالب (ع): هلك الناس في بطونهم و فروجهم؛ لأنّهم لم يؤدّوا إلينا حقّنا، ألا و إنّ شيعتنا من آباءهم[ أبناء هم خ. ل[ في حِلٍّ (٣٩)؛
امام محمد باقر (ع) به نقل از حضرت على (ع) فرمود: مردم به واسطه شكم و شهوتشان هلاك مىشوند؛ زيرا حق ما را نمىپردازند. بدانيد اين حق بر شيعيان ما و پدرانشان [فرزندانشان (نسخه بدل) [حلال شده است.
٣. صحيحه حرث نضرى از امام صادق (ع):
قلت له: إنّ لنا أموالاً و تجارات و نحو ذلك و قد علمت أنّ لك فيها حقّاً، قال: فلم أحللنا إذاً لشيعتنا إلاّ لتطيب ولادتهم، و كلّ من والى آبائي منهم في حلٍّ ممّا في أيديهم من حقّنا، فليبلّغ الشاهد الغائب؛ (٤٠)
حرث نضرى مىگويد به امام صادق (ع) عرض كردم: ما اموال و تجارتهايى داريم و مىدانم كه شما نيز در آنها حقّى داريد. امام (ع) فرمود: ما استفاده از آن را براى شيعيان خود حلال نكرديم مگر براى اين كه ولادت آنان پاكيزه شود. هر يك از ايشان كه ولايت پدران و اجداد من را داشته باشد، مىتواند از حق ما كه در دست اوست استفاده كند، اين سخن را حاضرين به غايبين بگويند.
ميان فقها از دو جهت در اين اباحه اختلاف وجود دارد :
جهت اوّل:محدوده اين اباحه تا كجاست و آيا همه حقوق ائمه (ع) را در زمان حضور و غيبتشان شامل مىشود، يا به بعضى از حقوق آنان، اختصاص دارد مانند خصوص غنيمت و انفال يا خصوص خمس، يا بعضى موارد آن مانند سود معاملات، ياخصوص اموالى كه در دست مخالفين بوده و خمس آن را ندادهاند، در عين حال به شيعه منتقل شده است، يا سهم ويژهاى از خمس ـ مانند سهم امام (ع)، يا نوع خاصى از اموال مثل مناكح و
(٣٩) همان، ص ٥٤٣، ح١.
(٤٠) همان، ص٥٤٧، ح٩.