الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٥ ص
(٢)
٣٩ ص
(٣)
٥٧ ص
(٤)
٩٣ ص
(٥)
١٠٩ ص
(٦)
١٣١ ص
(٧)
١٦٣ ص
(٨)
١٧٩ ص
(٩)
٢١٩ ص
(١٠)
٢٧١ ص
(١١)
٣٠١ ص
(١٢)
٥ ص
(١٣)
٧ ص
(١٤)
١٠ ص
(١٥)
١١ ص
(١٦)
١٣ ص
(١٧)
١٦ ص
(١٨)
١٦ ص
(١٩)
١٨ ص
(٢٠)
١٨ ص
(٢١)
١٨ ص
(٢٢)
١٩ ص
(٢٣)
٢٤ ص
(٢٤)
٢٥ ص
(٢٥)
٢٦ ص
(٢٦)
٢٩ ص
(٢٧)
٣٠ ص
(٢٨)
٣١ ص
(٢٩)
٣٦ ص
(٣٠)
٣٩ ص
(٣١)
٤١ ص
(٣٢)
٤٣ ص
(٣٣)
٤٩ ص
(٣٤)
٤٩ ص
(٣٥)
٥٧ ص
(٣٦)
٥٩ ص
(٣٧)
٦٠ ص
(٣٨)
٦١ ص
(٣٩)
٦١ ص
(٤٠)
٦٢ ص
(٤١)
٦٣ ص
(٤٢)
٦٤ ص
(٤٣)
٦٤ ص
(٤٤)
٦٦ ص
(٤٥)
٦٩ ص
(٤٦)
٨٣ ص
(٤٧)
٨٦ ص
(٤٨)
٨٨ ص
(٤٩)
٩٣ ص
(٥٠)
٩٥ ص
(٥١)
٩٩ ص
(٥٢)
١٠٠ ص
(٥٣)
١٠١ ص
(٥٤)
١٠٢ ص
(٥٥)
١٠٣ ص
(٥٦)
١٠٣ ص
(٥٧)
١٠٤ ص
(٥٨)
١٠٥ ص
(٥٩)
١٠٦ ص
(٦٠)
١٠٩ ص
(٦١)
١١١ ص
(٦٢)
١١١ ص
(٦٣)
١٢٦ ص
(٦٤)
١٣١ ص
(٦٥)
١٣٣ ص
(٦٦)
١٣٣ ص
(٦٧)
١٣٣ ص
(٦٨)
١٣٥ ص
(٦٩)
١٣٦ ص
(٧٠)
١٣٦ ص
(٧١)
١٣٧ ص
(٧٢)
١٣٨ ص
(٧٣)
١٤٠ ص
(٧٤)
١٤٢ ص
(٧٥)
١٤٢ ص
(٧٦)
١٤٣ ص
(٧٧)
١٤٣ ص
(٧٨)
١٤٤ ص
(٧٩)
١٤٤ ص
(٨٠)
١٤٥ ص
(٨١)
١٤٦ ص
(٨٢)
١٤٧ ص
(٨٣)
١٤٧ ص
(٨٤)
١٤٨ ص
(٨٥)
١٤٩ ص
(٨٦)
١٤٩ ص
(٨٧)
١٥٠ ص
(٨٨)
١٥١ ص
(٨٩)
١٥٤ ص
(٩٠)
١٥٦ ص
(٩١)
١٥٦ ص
(٩٢)
١٥٧ ص
(٩٣)
١٥٨ ص
(٩٤)
١٥٩ ص
(٩٥)
١٥٩ ص
(٩٦)
١٦٠ ص
(٩٧)
١٦٣ ص
(٩٨)
١٦٥ ص
(٩٩)
١٦٨ ص
(١٠٠)
١٧٠ ص
(١٠١)
١٧١ ص
(١٠٢)
١٧٢ ص
(١٠٣)
١٧٢ ص
(١٠٤)
١٧٣ ص
(١٠٥)
١٧٤ ص
(١٠٦)
١٧٥ ص
(١٠٧)
١٧٦ ص
(١٠٨)
١٧٧ ص
(١٠٩)
١٧٩ ص
(١١٠)
١٨١ ص
(١١١)
١٨٨ ص
(١١٢)
١٩٠ ص
(١١٣)
١٩١ ص
(١١٤)
١٩٨ ص
(١١٥)
٢٠١ ص
(١١٦)
٢٠٢ ص
(١١٧)
٢٠٣ ص
(١١٨)
٢٠٤ ص
(١١٩)
٢٠٥ ص
(١٢٠)
٢٠٥ ص
(١٢١)
٢٠٨ ص
(١٢٢)
٢٠٩ ص
(١٢٣)
٢١٠ ص
(١٢٤)
٢١٢ ص
(١٢٥)
٢١٢ ص
(١٢٦)
٢١٣ ص
(١٢٧)
٢١٥ ص
(١٢٨)
٢١٦ ص
(١٢٩)
٢١٩ ص
(١٣٠)
٢٢١ ص
(١٣١)
٢٢٢ ص
(١٣٢)
٢٢٢ ص
(١٣٣)
٢٢٨ ص
(١٣٤)
٢٣٠ ص
(١٣٥)
٢٤٧ ص
(١٣٦)
٢٥٩ ص
(١٣٧)
٢٦١ ص
(١٣٨)
٢٦٢ ص
(١٣٩)
٢٦٣ ص
(١٤٠)
٢٦٦ ص
(١٤١)
٢٧١ ص
(١٤٢)
٢٧٣ ص
(١٤٣)
٢٧٤ ص
(١٤٤)
٢٧٦ ص
(١٤٥)
٢٧٩ ص
(١٤٦)
٢٨٤ ص
(١٤٧)
٢٨٥ ص
(١٤٨)
٢٨٦ ص
(١٤٩)
٢٨٨ ص
(١٥٠)
٢٨٩ ص
(١٥١)
٢٩٥ ص
(١٥٢)
٢٩٥ ص
(١٥٣)
٢٩٧ ص
(١٥٤)
٢٩٨ ص
(١٥٥)
٢٩٨ ص
(١٥٦)
٣٠١ ص
(١٥٧)
٣٠٣ ص
(١٥٨)
٣٠٦ ص
(١٥٩)
٣٣١ ص
(١٦٠)
٣٣٢ ص
(١٦١)
٣٣٣ ص
(١٦٢)
٣٣٥ ص
(١٦٣)
٣٣٧ ص
(١٦٤)
٣٣٩ ص
(١٦٥)
٣٤٠ ص
(١٦٦)
٣٤١ ص
(١٦٧)
٣٤١ ص
(١٦٨)
٣٤٤ ص
(١٦٩)
٣٤٤ ص
(١٧٠)
٣٤٥ ص
(١٧١)
٣٤٥ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ٢٨٧

التي ينقمها الناس على عثمان، ويريد (عليه السلام) أن يكلمه فيها هي من الواضحات التي يعرفها عثمان وغيره.. ومعنى ذلك: أن عثمان لا يرتكب ما يرتكبه بسبب جهله بأحكام تلك الأمور.

قال المعتزلي: (وهذا حق، لأن علياً (عليه السلام) لم يكن يعلم منها ما يجهله عثمان، بل كان أحداث الصبيان، فضلاً عن العقلاء المميزين، يعلمون وجهي الصواب والخطأ فيها)[١].

ومن المعلوم: أن توضيح الواضحات من أشكل المشكلات، وموعظة العالم بالأمر، وصرف الإنسان عن فعل يرتكبه وهو عالم بكل حيثياته وأحكامه أمر محير وصعب.

ولذلك قال له (عليه السلام): والله ما أدري ما أقول لك!! وقال: (ولا أدلك على أمر لا تعرفه). أي مما ينقمه الناس عليه، ويؤاخذونه به. وهكذا يقال بالنسبة لسائر الفقرات.

وأما قوله (عليه السلام): (ما سبقناك إلى شيء فنخبرك عنه، ولا خلونا بشيء فنبلغكه)، فهو ناظر إلى الأحداث والسياسات التي كانت في عهد رسول الله (صلى الله عليه وآله).. ويفترض بعثمان أن يتأسى برسول الله (صلى الله عليه وآله) فيها.. فإنه كان ـ كغيره من الصحابة ـ يرى ويسمع قول وفعل وسياسات رسول الله (صلى الله عليه وآله).. فلماذا يعمل بخلاف ما رآه وسمعه؟!


[١] شرح نهج البلاغة للمعتزلي ج٩ ص٢٦٢ ـ ٢٦٣.