الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام)
(١)
٥ ص
(٢)
٣٩ ص
(٣)
٥٧ ص
(٤)
٩٣ ص
(٥)
١٠٩ ص
(٦)
١٣١ ص
(٧)
١٦٣ ص
(٨)
١٧٩ ص
(٩)
٢١٩ ص
(١٠)
٢٧١ ص
(١١)
٣٠١ ص
(١٢)
٥ ص
(١٣)
٧ ص
(١٤)
١٠ ص
(١٥)
١١ ص
(١٦)
١٣ ص
(١٧)
١٦ ص
(١٨)
١٦ ص
(١٩)
١٨ ص
(٢٠)
١٨ ص
(٢١)
١٨ ص
(٢٢)
١٩ ص
(٢٣)
٢٤ ص
(٢٤)
٢٥ ص
(٢٥)
٢٦ ص
(٢٦)
٢٩ ص
(٢٧)
٣٠ ص
(٢٨)
٣١ ص
(٢٩)
٣٦ ص
(٣٠)
٣٩ ص
(٣١)
٤١ ص
(٣٢)
٤٣ ص
(٣٣)
٤٩ ص
(٣٤)
٤٩ ص
(٣٥)
٥٧ ص
(٣٦)
٥٩ ص
(٣٧)
٦٠ ص
(٣٨)
٦١ ص
(٣٩)
٦١ ص
(٤٠)
٦٢ ص
(٤١)
٦٣ ص
(٤٢)
٦٤ ص
(٤٣)
٦٤ ص
(٤٤)
٦٦ ص
(٤٥)
٦٩ ص
(٤٦)
٨٣ ص
(٤٧)
٨٦ ص
(٤٨)
٨٨ ص
(٤٩)
٩٣ ص
(٥٠)
٩٥ ص
(٥١)
٩٩ ص
(٥٢)
١٠٠ ص
(٥٣)
١٠١ ص
(٥٤)
١٠٢ ص
(٥٥)
١٠٣ ص
(٥٦)
١٠٣ ص
(٥٧)
١٠٤ ص
(٥٨)
١٠٥ ص
(٥٩)
١٠٦ ص
(٦٠)
١٠٩ ص
(٦١)
١١١ ص
(٦٢)
١١١ ص
(٦٣)
١٢٦ ص
(٦٤)
١٣١ ص
(٦٥)
١٣٣ ص
(٦٦)
١٣٣ ص
(٦٧)
١٣٣ ص
(٦٨)
١٣٥ ص
(٦٩)
١٣٦ ص
(٧٠)
١٣٦ ص
(٧١)
١٣٧ ص
(٧٢)
١٣٨ ص
(٧٣)
١٤٠ ص
(٧٤)
١٤٢ ص
(٧٥)
١٤٢ ص
(٧٦)
١٤٣ ص
(٧٧)
١٤٣ ص
(٧٨)
١٤٤ ص
(٧٩)
١٤٤ ص
(٨٠)
١٤٥ ص
(٨١)
١٤٦ ص
(٨٢)
١٤٧ ص
(٨٣)
١٤٧ ص
(٨٤)
١٤٨ ص
(٨٥)
١٤٩ ص
(٨٦)
١٤٩ ص
(٨٧)
١٥٠ ص
(٨٨)
١٥١ ص
(٨٩)
١٥٤ ص
(٩٠)
١٥٦ ص
(٩١)
١٥٦ ص
(٩٢)
١٥٧ ص
(٩٣)
١٥٨ ص
(٩٤)
١٥٩ ص
(٩٥)
١٥٩ ص
(٩٦)
١٦٠ ص
(٩٧)
١٦٣ ص
(٩٨)
١٦٥ ص
(٩٩)
١٦٨ ص
(١٠٠)
١٧٠ ص
(١٠١)
١٧١ ص
(١٠٢)
١٧٢ ص
(١٠٣)
١٧٢ ص
(١٠٤)
١٧٣ ص
(١٠٥)
١٧٤ ص
(١٠٦)
١٧٥ ص
(١٠٧)
١٧٦ ص
(١٠٨)
١٧٧ ص
(١٠٩)
١٧٩ ص
(١١٠)
١٨١ ص
(١١١)
١٨٨ ص
(١١٢)
١٩٠ ص
(١١٣)
١٩١ ص
(١١٤)
١٩٨ ص
(١١٥)
٢٠١ ص
(١١٦)
٢٠٢ ص
(١١٧)
٢٠٣ ص
(١١٨)
٢٠٤ ص
(١١٩)
٢٠٥ ص
(١٢٠)
٢٠٥ ص
(١٢١)
٢٠٨ ص
(١٢٢)
٢٠٩ ص
(١٢٣)
٢١٠ ص
(١٢٤)
٢١٢ ص
(١٢٥)
٢١٢ ص
(١٢٦)
٢١٣ ص
(١٢٧)
٢١٥ ص
(١٢٨)
٢١٦ ص
(١٢٩)
٢١٩ ص
(١٣٠)
٢٢١ ص
(١٣١)
٢٢٢ ص
(١٣٢)
٢٢٢ ص
(١٣٣)
٢٢٨ ص
(١٣٤)
٢٣٠ ص
(١٣٥)
٢٤٧ ص
(١٣٦)
٢٥٩ ص
(١٣٧)
٢٦١ ص
(١٣٨)
٢٦٢ ص
(١٣٩)
٢٦٣ ص
(١٤٠)
٢٦٦ ص
(١٤١)
٢٧١ ص
(١٤٢)
٢٧٣ ص
(١٤٣)
٢٧٤ ص
(١٤٤)
٢٧٦ ص
(١٤٥)
٢٧٩ ص
(١٤٦)
٢٨٤ ص
(١٤٧)
٢٨٥ ص
(١٤٨)
٢٨٦ ص
(١٤٩)
٢٨٨ ص
(١٥٠)
٢٨٩ ص
(١٥١)
٢٩٥ ص
(١٥٢)
٢٩٥ ص
(١٥٣)
٢٩٧ ص
(١٥٤)
٢٩٨ ص
(١٥٥)
٢٩٨ ص
(١٥٦)
٣٠١ ص
(١٥٧)
٣٠٣ ص
(١٥٨)
٣٠٦ ص
(١٥٩)
٣٣١ ص
(١٦٠)
٣٣٢ ص
(١٦١)
٣٣٣ ص
(١٦٢)
٣٣٥ ص
(١٦٣)
٣٣٧ ص
(١٦٤)
٣٣٩ ص
(١٦٥)
٣٤٠ ص
(١٦٦)
٣٤١ ص
(١٦٧)
٣٤١ ص
(١٦٨)
٣٤٤ ص
(١٦٩)
٣٤٤ ص
(١٧٠)
٣٤٥ ص
(١٧١)
٣٤٥ ص
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص

الصحيح من سيرة الإمام علي (عليه السلام) - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ٢٩٥

جواب عثمان:

وقد اختلفت النصوص في حقيقة موقف عثمان، فطائفة من المصادر ومنها نهج البلاغة تقول: إن عثمان قال لعلي (عليه السلام) كلم الناس أن يؤجلوني حتى أخرج إليهم من مظالمهم..

فقال (عليه السلام): ما كان بالمدينة فلا أجل فيه، وما غاب فأجله وصول أمرك إليه..

زاد المفيد قوله: فقال له عثمان: والله، قد علمت ما تقول، أما والله لو كنت بمكاني ما عنفتك، ولا ثلبتك، ولا عبت عليك، ولا جئت منكراً، ولا عملت سوءاً، إن وصلت رحماً، أو سددت خلة..

وبعض المصادر تذكر النص وفق ما جاء في تاريخ الطبري، حسبما ذكرناه آنفاً..

ولعل الحقيقة هي صحة جميع ما ورد، فقد عرفنا أن عثمان كان يعد بالإصلاح، ثم سرعان ما يتراجع عثمان عن رأيه، ويتخذ موقفاً مضاداً.

والظاهر: أن هذا هو ما حدث هنا، فإنه خطب الناس وتهددهم وعنفهم حسبما تقدم، وسارت الأمور بعد ذلك في هذا الإتجاه..

جواب عثمان النهائي:

ولا نريد أن نفيض في شرح جواب عثمان على نصيحة علي (عليه السلام) المتقدمة له، بعد أن كان قد وعده بالإصلاح، ثم أخلف وعده، واتخذ موقفاً قوياً وشرساً، وسارت الأمور باتجاه التصعيد والتحدي كما