ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٥٩ - توليت كعبه

و البته خانه خدا، پيراهنى هم در داخل دارد. و اولين كسى كه داخل كعبه را جامه پوشانيد، مادر عباس بن عبد المطلب بود، كه براى فرزندش عباس نذر كرده بود.

مقام و منزلت كعبه‌

كعبه در نظر امت‌هاى مختلف مورد احترام و تقديس بود. مثلا هنديان آن را تعظيم مى‌كردند و معتقد بودند به اينكه روح سيفا كه به نظر آنان اقنوم سوم است، در حجر الاسود حلول كرده، و اين حلول در زمانى واقع شده كه سيفا با همسرش از بلاد حجاز ديدار كردند.

و همچنين صابئينى از فرس و كلدانيان، كعبه را تعظيم مى‌كردند، و معتقد بودند كه كعبه يكى از خانه‌هاى مقدس هفتگانه است- كه دومين آن مارس است، كه بر بالاى كوهى در اصفهان قرار دارد. و سوم، بناى مندوسان است كه در بلاد هند واقع شده است. چهارم نوبهار است كه در شهر بلخ قرار دارد. پنجم بيت غمدان كه در شهر صنعاء است، و ششم كاوسان مى‌باشد كه در شهر فرغانه خراسان واقع است. و هفتم خانه‌اى است در بالاترين شهرهاى چين و گفته شده كه كلدانيان معتقد بودند كعبه خانه زحل است، چون قديمى بوده و عمر طولانى كرده است.

فارسيان هم آن را تعظيم مى‌كردند، به اين عقيده كه روح هرمز در آن حلول كرده. و بسا به زيارت كعبه نيز مى‌رفتند.

يهوديان هم آن را تعظيم مى‌كردند، و در آن خدا را طبق دين ابراهيم عبادت مى‌كردند، و در كعبه صورت‌ها و مجسمه‌هايى بود، از آن جمله تمثال ابراهيم و اسماعيل بود كه در دستشان چوب‌هاى از لام داشتند. و از آن جمله صورت مريم عذراء و مسيح بود، و اين خود شاهد بر آن است كه هم يهود كعبه را تعظيم مى‌كرده و هم نصارا.

عرب هم آن را تعظيم مى‌كرده، تعظيمى كامل و آن را خانه‌اى براى خداى تعالى مى‌دانسته و از هر طرف به زيارتش مى‌آمدند، و آن را بناى ابراهيم مى‌دانسته، و مساله حج جزء دين عرب بوده كه با عامل توارث در بين آنها باقى مانده بود.

توليت كعبه‌

توليت بر كعبه در آغاز با اسماعيل و پس از وى با فرزندان او بوده، تا آنكه قوم جرهم بر