ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٩٨ - سهم بزرگ جوامعى مانند روم، هند، چين و مصر و كه مسيحيت در آنها گسترش يافته، در اعتقاد به تثليث و ظهور لاهوت در ناسوت و مساله تفديه
كه نوشته است: وثنىهاى قديم معتقد بودند كه معبود، مثلث الاقانيم است. و سادهتر بگويم، خدا داراى سه اقنوم است.
و باز از يونانيها و روميان و فنلانديها و اسكانديناويها نيز همان داستان ثالوث را نقل مىكند. و نيز اعتقاد به كلمه را از كلدانيها و آشوريها و فنيقىها نقل كرده است.
و دوان سابق الذكر در همان كتابش (خرافات تورات و اديانى نظير آن) صفحه ١٨١ تا ١٨٢ مطلبى نقل كرده كه خلاصه ترجمهاش اين است:
اعتقاد و تصور اينكه يكى از آلهه و خدايان، وسيله نجات بشر شده، به اينكه خود را بكشتن دهد، اعتقادى است بسيار قديمى در ميان هندوها و وثنى مذهبان و ديگران. وى سپس شواهدى بر اين معنا نقل كرده است از آن جمله مىگويد: هندوان معتقدند كه كرشنا مولود بكر- كه نفس اله فشنو است. فشنويى كه باعتقاد آنان نه ابتدا دارد و نه انتها.
- از در مهر و عطوفت حركتى كرد، تا زمين را از سنگينى گناهانى كه تحمل كرده نجات دهد.
ناگزير به زمين آمد و با دادن قربانى از ناحيه خود، انسان را نجات داد. و نيز مىگويد: مستر مور عكس كرشنا را در حالى كه بدار آويخته شده بود به همان شكلى كه در كتب هنود تصوير شده يعنى انسانى كه دو دست و دو پايش بدار ميخكوب شده، و بر روى پيراهنش عكس يك قلب وارونهاى از انسان تصوير شده كشيده است. و نيز نوشته كه عكس كرشنا بصورت انسانى آويخته شده بدار، در حالى كه تاجى از طلا بسر دارد، ديده شده است. و اتفاقا نصارا در باره مسيح نيز، هم نوشتهاند و هم معتقدند كه وقتى بدار آويخته شد، تاجى از خار بر سر داشت.
هوك صاحب سفرنامه نيز در سفرنامه[١] خود نوشته: هندوهاى بتپرست معتقدند كه بعضى از خدايان بصورت انسانى متجسد شده، و براى نجات انسان از خطاهايش، قربانى تقديم كردهاند.
و نيز مىگويد: نويسنده كتاب هنود آقاى موريفورليمس در كتاب خود[٢] نوشته:
هندوهاى بتپرست، معتقد به خطيئه اصلى هستند، از جمله شواهدى كه دلالت بر وجود چنين اعتقادى در ايشان دارد، اين است كه در مناجاتها و توسلاتى كه بعد از كياترى دارند، آمده كه، اى معبود من، اينك من گنهكار و مرتكب خطا شدهام، و طبيعتى شرير دارم، مادرم
[١] سفرنامه هوك ج اول، صفحه ٣٢٦.
[٢] سفرنامه هوك صفحه ٢٦.