ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٩١ - بحث روايتى ديگر(راجع به الهامات و خواطر)

القائات ملكى را، از شيطانى تميز مى‌دهند .

و در بصائر از بريد از امام باقر و يا امام صادق (ع) روايت آمده كه در حديثى در پاسخ بريد كه پرسيده بود فرق بين رسول ، نبى و محدث چيست؟ فرموده:

رسول آن كسى است كه فرشته خدا برايش ظاهر مى‌شود و با او سخن مى‌گويد و نبى آن كسى است كه فرشته را در خواب مى‌بيند، و چه بسا كه نبوت و رسالت در يك شخص جمع شود و اما محدث آن كسى را گويند كه صداى فرشته‌اى را مى‌شنود ولى صورت و شكل او را نمى‌بيند.

بريد مى‌گويد عرضه داشتم: خدا اصلاحت كند از كجا مى‌فهمند كه (اين صوت يا) اين صورت كه در خواب مى‌بيند حق است، و صاحب صدا و صورت فرشته است؟ فرمود:

خداى تعالى توفيق تشخيص آن را به ايشان داده و خدا با فرستادن كتاب شما قرآن، ديگر فرستادن كتاب را ختم فرمود و با ارسال پيامبر شما فرستادن پيامبر را ختم كرد (تا آخر حديث) [١].

مؤلف: اين حديث در همان زمينه است كه حديث قبلى داشت و بيان آن براى تشخيص محدث هم كافى است، مى‌فهماند كه محدث هم توفيق تشخيص صاحب صوت را دارد و اينكه در آخر فرمود: خداى تعالى با فرستادن كتاب شما قرآن ... اشاره است به همين كه گفتم بيانات قرآن و سنت وافى به همه مطالب است، و ما ان شاء اللَّه در ذيل آيات بعدى بحثى پيرامون محدث خواهيم داشت و الحمد للَّه رب العالمين انه هو الموفق و المعين.

[١] بصائر الدرجات ص ٣٧١ ح ١١.