ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٤٤ - فرق ميان نبى، رسول و محدث

ناحيه پروردگارش رسالت مى‌آورد و مى‌گويد: پروردگارت چنين و چنان دستورت داده، و رسول در عين حال نبى هم هست.

و اما نبى فرشته‌اى را كه بر او نازل مى‌شود نمى‌بيند بلكه فرشته، پيام الهى را به قلبش مى‌اندازد و نبى در حال گرفتن پيام حالتى چون بيهوشى به خود مى‌گيرد و مطلب را در خوابش مى‌بيند، عرضه داشتم: پس از كجا مى‌فهمد كه اين را كه مى‌بيند از ناحيه خدا و حق است؟ فرمود: خداى تعالى برايش مشخص مى‌كند، بطورى كه يقين مى‌كند كه آنچه مى‌بيند حق است، ولى فرشته را به عيان نمى‌بيند.

و اما محدث كسى است كه صدايى را مى‌شنود ولى شاهدى را يعنى صاحب صدا را نمى‌بيند.[١] مؤلف قدس سره: اين روايت را صاحب كافى نيز از امام صادق ع نقل كرده و اينكه فرمود: شاهدى را نمى‌بيند ، معنايش اين است كه صاحب صدا را حاضر نمى‌بيند كه در حقيقت كلمه شاهدا مفعول فعل نمى‌بيند است، ممكن هم هست مفعول نباشد بلكه حال باشد از فاعل نمى‌بيند و معنايش اين باشد كه محدث در حالى كه خود شاهد است كسى را نمى‌بيند.[٢] و باز در همان كتاب از بريد از امام باقر و امام صادق ع روايت كرده كه در ضمن حديثى در پاسخ بريد كه پرسيد: رسول ، نبى و محدث چه معنا دارد؟ فرمود:

رسول آن كسى است كه فرشته برايش ظاهر شده، با او سخن مى‌گويد، ولى نبى در خواب مى‌بيند، و چه بسا نبوت و رسالت در يك فرد جمع مى‌شود. و اما محدث آن كسى است كه صوت را مى‌شنود ولى صورت فرشته را نمى‌بيند، مى‌گويد: عرضه داشتم: خدا اصلاحت كند، از كجا مى‌فهمد آنچه در خواب ديده، حق و آن شخص فرشته است؟ فرمود: خداى تعالى او را موفق به تشخيص آن مى‌كند تا او را بشناسد و اين را هم بدان كه خداى تعالى كتب آسمانى را با كتاب آسمانى شما (قرآن) ختم كرده و نبوت را با فرستادن پيامبرتان ختم فرموده تا آخر حديث .[٣] و نيز در آن كتاب از محمد بن مسلم روايت كرده كه گفت: نزد امام صادق سخن از

[١] بصائر الدرجات ص ٣٧١ ح ١٢.

[٢] اصول كافى ج ١ ص ١٣٥.

[٣] اصول كافى ج ١ ص ١٧٧ ح ٤.