(أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ؟ وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ، فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا، وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ، أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ أَنْ يَسْبِقُونا، ساءَ ما يَحْكُمُونَ)[١].

آيه شريفه:(كَذلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ)[٢] را هم مى‌توان بر همين اذن حمل نمود، هر چند ممكن هم هست به معنايى كه ما در سابق در ذيل آيه:(إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا)[٣] بيان كرديم حمل نمود.

و بهر حال تزيين و جلوه‌گرى دنيا در نظر مردم دو جور تصور مى‌شود، يكى براى اينكه بنده خدا باين وسيله يعنى به وسيله دنيا به آخرت برسد، و خشنودى خداى را در مواقف مختلف زندگى و با اعمالى گوناگون و به كار بردن مال و جاه و اولاد و جان به دست آورد. و اين خود سلوكى است الهى و پسنديده، كه خداى تعالى اين گونه مشاطه‌گريها را به خودش نسبت داده، و در آيه هفتم سوره كهف بيان شريفش گذشت.

و نيز در آيه:(قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ)[٤] مى‌فرمايد: بگو چه كسى زينت دنيايى را كه خدا براى بندگانش درست كرده و نيز رزق پاكيزه را حرام نموده است؟ .

قسم ديگر جلوه‌گرى دنيا در نظر خلق زينت‌گرى دنيا است به اين منظور كه دلها شيفته دنيا شده، و متوجه آن و غافل از ما وراى آن شود، و از ذكر خدا بى خبر گردد، اين قسم جلوه‌گرى تصرفى است شيطانى و مذموم كه خداى سبحان آن را به شيطان نسبت داده، و بندگان خود را از آن بر حذر داشته، و هم چنان كه گذشت فرموده:(وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ ما كانُوا يَعْمَلُونَ)[٥].

و نيز از قول شيطان حكايت فرموده كه عرضه داشت:

[١] آيا مردم مى‌پندارند به صرف اينكه بگويند ايمان آورديم دست از آنان بر مى‌داريم، و آزمايش نمى‌شوند، با اينكه ما امتهايى راى كه قبل از ايشان بودند آزموديم، آرى بايد خدا معلوم كند چه كسانى راست مى‌گويند، و چه كسانى دروغگويند، و يا بدكاران مى‌پندارند ما راى شكست مى‌دهند؟! چه زشت پندارى كردند( سوره عنكبوت آيه ٤).

[٢] سوره انعام آيه ١٠٨.

[٣] سوره كهف آيه ٧.

[٤] سوره اعراف آيه ٣٢.

[٥] سوره انعام آيه ٤٣.