ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٨٢ - رد اين توهم كه آيه مباهله ناظر بر اجتماع و ملاعنه دو رفيق اهل حق و اهل باطل مىباشد

( وَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا لَوْ لا نُزِّلَتْ سُورَةٌ فَإِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ وَ ذُكِرَ فِيهَا الْقِتالُ رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ، فَأَوْلى‌ لَهُمْ طاعَةٌ وَ قَوْلٌ مَعْرُوفٌ فَإِذا عَزَمَ الْأَمْرُ فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ‌) ...(أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمى‌ أَبْصارَهُمْ )[١].

پس در ميان مؤمنين يقين حاصل نمى‌شود مگر براى صاحبان بصيرت، هم چنان كه فرمود:

(فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَ مَنِ اتَّبَعَنِ)[٢] و نيز فرموده:(قُلْ هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى‌ بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي)[٣].

٦- اينكه گفت: در جمله‌(نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ) دو وجه است از آنچه تا كنون از نظر خواننده گذشت معلوم شد كه وجه اول فاسد است و در آيه شريفه تنها يك وجه است و آن اين است كه هر يك اهل خود را بخواند و به جان اهل خود نفرين كند ، و اما وجه اول كه هر يك اهل ديگرى را بخواند ، با ظاهر آيه منطبق نيست، چون گفتيم غرض وقتى بطور كامل به دست مى‌آيد كه گفته شود بيائيد مباهله كنيم و لعنت خدا را براى دروغگويان مسئلت نمائيم، غرض با همين جمله بطور كامل حاصل مى‌شود و اگر مى‌بينيم در آيه مورد بحث جمله:

(نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ) براى افاده غرض زائدى بوده و آن اين بوده كه ايمان هر طرف به عقائد خود را بهتر برساند، چون اگر هر يك از دو طرف عزيزترين و محبوب‌ترين محبوب خود را حاضر ساخته و دورى از رحمت خدا را براى خود و عزيزانش مسئلت نمايد بيشتر بر صدق دعوى و قوت ايمانش دلالت مى‌كند و اين غرض زائد وقتى حاصل مى‌شود كه معناى آيه چنين باشد: ما فرزندان و زنان و انفس خود را نفرين كنيم و شما هم زنان و فرزندان و انفس خود را و اما اگر معنا اين باشد كه: ما فرزندان و زنان و انفس شما را نفرين كنيم و شما زنان و فرزندان و انفس ما را نفرين كنيد اين غرض زائد حاصل‌

[١] كسانى كه ايمان آورده‌اند مى‌گويند: چرا سوره‌اى در اين باره نازل نمى‌شود؟ و چون سوره‌اى محكم و روشن نازل مى‌شود كه در آن سخن از قتال رفته مى‌بينى بيماردلان را كه به تو چون اشخاص دم مرگ نظر مى‌كنند و همين مرگ برايشان بهتر است و امر ما عبارت است از طاعت و سخن معروف، پس اگر به خدا راست مى‌گفتند برايشان بهتر بود، ايشان كسانيند كه خدا لعنتشان كرده و كر و كورشان ساخته است.

سوره محمد، آيه ٢٣ .

[٢] اگر با تو بگو مگو كردند، بگو، من و هر كه از من پيروى كند سراسر وجود خود را تسليم خدا كرديم. سوره آل عمران، آيه ٢٠ .

[٣] بگو اين است راه من و كسانى كه پيرويم كرده‌اند كه با بصيرت به سوى خدا دعوت مى‌كنيم.

سوره يوسف، آيه ١٠٨ .