ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٢٢ - مراد از ايمان در جمله قال الحواريون نحن أنصار الله آمنا بالله ايمان بعد از ايمان است

اطاعت يارى كند؟ حواريين در پاسخش عين درخواست او را به زبان آورده و گفتند: (نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ‌)- مائيم انصار خدا و دنبال پاسخ جمله‌اى را گفتند كه به منزله تفسير آن است و آن اين است كه:(آمَنَّا بِاللَّهِ وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ) و منظورشان از اسلام، تسليم خدا و رسول او شدن و اطاعت و پيروى كردن است و لذا وقتى همين حواريين پروردگار خود را از در تذلل و التجاء مخاطب قرار دادند و وعده‌اى را كه به عيسى داده بودند براى خداى تعالى بازگو نمودند، چنين گفتند:(رَبَّنا آمَنَّا بِما أَنْزَلْتَ وَ اتَّبَعْنَا الرَّسُولَ ...) و در اين گفتار خود به جاى اسلام اتباع رسول را آوردند، (كه از آن فهميده مى‌شود اسلام همان پيروى رسول است مترجم ) و دامنه ايمان را هم توسعه داده، گفتند: به تمامى آنچه نازل كرده‌اى ايمان آورديم. در نتيجه با اين عبارت فهماند كه به تمامى احكام و دستورات كه عيسى ع آورده و به همه كتاب و حكمت و تورات و انجيلى كه خداى تعالى به وى تعليم داده، ايمان آورده‌اند، و رسول را در آنها پيروى مى‌كنند. و اين بطورى كه ملاحظه مى‌فرمائيد اول درجه ايمان نيست بلكه از مصاديق اعلى درجه ايمان است.

و در اين گفتار به صرف عرضه حال خود به پروردگارشان قناعت نكرده و عيسى ع را بر اسلام و پيروى خود شاهد گرفتند، با اينكه مى‌توانستند بگويند: آمنا باللَّه و انا مسلمون ، به اين مقدار اكتفاء ننموده، گفتند:(رَبَّنا آمَنَّا بِما أَنْزَلْتَ وَ اتَّبَعْنَا الرَّسُولَ ... )، پس كانه گفته‌اند: پروردگارا حال ما چنين حالى است و رسولت هم شاهد بر آن است.

(رَبَّنا آمَنَّا بِما أَنْزَلْتَ وَ اتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ) اين آيه حكايت گفتار حواريين است و جا داشت بفرمايد: قالوا ربنا ... ، ولى كلمه قالوا را از ظاهر كلام حذف كرد تا متن واقعه را نقل كند و اين خود يكى از اسلوبهاى كلامى قرآن كريم است كه بيانش در سابق گذشت.

حواريين از پروردگار خود خواسته‌اند كه ايشان را جزء شاهدان بنويسد و اين تقاضاى خود را با حرف فا بر ايمان و اسلام خود تفريع كردند و هر دو را يعنى هم ايمان و هم اسلام را اساس تقاضاى خود قرار دادند، خواستند بطور ضمنى اين شهادت را داده باشند كه عيسى ع هم وحى خداى را به ايشان رسانيد و هم خودش به آن عمل كرد، براى اينكه وقتى ايمان آوردنشان صادق است كه رسول رسالت خود را به درستى تبليغ كرده، هم به زبان آن را بيان كرده باشد و هم به عمل، هم معالم دين را به مردم رسانده باشد و هم خودش به آنها عمل كرده باشد، پس اگر شهادت مى‌دهند بر اينكه عيسى ع تبليغ رسالت خود كرده، معنايش اين است كه ما معارف دين را به وسيله تعليم آن جناب آموخته‌ايم و با عمل آن جناب و