ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٠٠ - وجه تعبير به ملائكه در جمله إذ قالت الملائكة

[١].

باز نظير اين جريان را در مساله وحى مى‌بينيم كه يك جا آن را به خودش نسبت داده، مى‌فرمايد:(إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ)[٢]، و جاى ديگر آن را به روح الامين نسبت داده، مى‌فرمايد:

(نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى‌ قَلْبِكَ)[٣]، در جاى ديگر به ملائكه كرام و صالح منسوب نموده، مى‌فرمايد:(كَلَّا إِنَّها تَذْكِرَةٌ، فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ، فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ، مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ، بِأَيْدِي سَفَرَةٍ، كِرامٍ بَرَرَةٍ)[٤].

پس معلوم شد كه بشارت دادن جبرئيل عين بشارت دادن مامورين زير دست او است، كه جمعى از سادات فرشتگان و مقربين درگاه خدايند، چون قرآن كريم در باره ايشان فرموده:

(إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ، ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ، مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ)[٥]، و ان شاء اللَّه در تفسير سوره فاطر توضيح بيشتر اين بحث خواهد آمد.

مؤيد گفتار ما كلام خداى عز و جل است كه در آيه بعدى مى‌فرمايد:(كَذلِكَ اللَّهُ يَفْعَلُ ما يَشاءُ)، چون از ظاهر آن بر مى‌آيد كه گوينده آن خداى سبحان است و در عين حال مى‌بينيم كه همين سخن را در سوره مريم در داستان روح، به روح نسبت مى‌دهد، آنجا كه به مريم مى‌گويد:(إِنَّما أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلاماً زَكِيًّا)[٦]، مريم مى‌پرسد، كجا مى‌توانم فرزند دار شوم با اينكه نه بشرى با من تماس گرفته و نه خود زنى زناكار بوده‌ام؟ روح در پاسخش مى‌گويد:(كَذلِكِ قالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ ...)[٧].

مطلب ديگر اينكه سخن گفتن ملائكه و روح با مريم دلالت مى‌كند بر اينكه آن جناب‌

[١] خدا جانها را در هنگام مرگشان مى‌گيرد. سوره زمر، آيه ٤٢ .

[٢] ما به تو وحى كرديم. سوره نساء، آيه ١٦٣ .

[٣] جبرئيل روح الامين( فرشته بزرگ خدا) را نازل گردانيد و آن را به قلب تو فرود آورد. سوره شعراء آيه ١٩٢ .

[٤] چنين مكن كه اين قرآن تذكارى است تا هر كه بخواهد آن را ياد بگيرد، تذكارى است كه در صحيفه‌هاى ارجمند والا و پاكيزه به دست نويسندگانى گرامى و نكوكار نوشته شده. سوره عبس، آيه ١١- ١٦

[٥] اين سخن فرستاده‌اى كريم است كه داراى نيرو و نزد خداى صاحب عرش داراى مقام و منزلت و متبوع جمعى از ملائكه و در همان جا فرمانده ايشان و امين خداى تعالى است. سوره تكوير آيه ٢١

[٦] من فرستاده پروردگار تو به سوى توام تا فرزندى پاك عطايت كنم. سوره مريم آيه ١٩

[٧]( رسول حق از زبان بى زبانى خدا) گفت اين چنين كار البته خواهد شد و بسيار بر من آسانست. سوره مريم آيه ٢١ .