ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٦٧ - معناى سخن مادر مريم نذرت لك ما في بطني محررا
و گرنه او حق نداشت فرزند در شكم خود را مستقلا تحرير كند.
هم چنان كه آيه شريفه:(وَ ما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلامَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ)[١] كه سخن از اين دارد كه براى تعيين كفيلى براى مريم قرعهكشى كردند، نيز به بيانى كه در تفسيرش مىآيد دلالت دارد بر اينكه همسر وى در آن روز زنده نبوده.
اين نكته هم روشن است كه تحرير فرزند چه به وسيله پدر باشد يا مادر، تحرير از بردگى نيست و دختر عمران برده نبوده، تا مادرش او را آزاد كند، پس تحرير در اين آيه آزاد كردن از قيد ولايتى است كه والدين بر فرزند خود دارند، و با داشتن آن ولايت، او را تربيت مىكنند، و در مقاصد خود بكار مىبرند و اطاعتشان بر فرزند واجب است.
پس با تحرير، فرزند از تسلطى كه پدر و مادر بر او دارند خارج مىشود، ديگر پدر و مادر، او را بخدمت نمىگيرند، و اگر اين تحرير به وسيله نذر و بخاطر خدا انجام شود، معنايش اين مىشود كه اين فرزند در ولايت خدا داخل شود، تنها او را بپرستد و خدمت كند و خدمت خدا كردن به اين است كه در مسجد و كليسا و اماكن مقدسهاى كه مختص عبادت خدا است خدمت كند، در حالى كه اگر اين نذر نبود، فرزند مىبايست پدر و مادر خود را خدمت مىكرد.
بعضى هم گفتهاند: رسم اين بوده كه پدران و مادران فرزند خود را براى خدا تحرير مىكردند، و بعد از اين تحرير ديگر فرزند خود را در منافع شخصى خود بكار نمىگرفتند، و در حوائج خود استخدام نمىنمودند، بلكه او را در كنيسه مىبردند، تا آنجا را آب و جاروب كند، و خادم آنجا باشد و اين فرزند هم چنان به خدمت خود ادامه مىداد، تا به حد بلوغ مىرسيد، در آن موقع ديگر اختيار با خودش بود، مىتوانست به خدمت خود در معبد ادامه دهد، و مىتوانست از آنجا بيرون شود.
و اين آيه دلالت دارد بر اينكه مادر مريم معتقد بوده به اينكه فرزندى كه در شكم دارد پسر است، نه دختر چون مناجاتى كه با خدا دارد قاطعانه است و در آن شرط نكرده كه اگر فرزندم پسر بود تحرير مىكنيم، بلكه بطور قطع گفته:(نَذَرْتُ لَكَ ما فِي بَطْنِي مُحَرَّراً) از اينجا معلوم مىشود مطمئن بوده كه فرزندش پسر است.
بعضى خيال كردهاند كه اگر كلمه محررا مذكر آمده براى اين بوده كه حال از كلمه ما باشد، ماء موصوله كه مذكر و مؤنثش يكسان است و معنايش اينست كه هر چه در شكم من است چه پسر و چه دختر محرر باشد، و اين خيال درست نيست، زيرا اگر اينطور نذر
[١] سوره آل عمران آيه ٤٤.