حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٩٥ - شيوه هاى ارزيابى اسناد

شيوه‌هاى ارزيابى اسناد

سنّت يا حديث، به معناىِ قول و فعل و تقرير معصوم، دومين منبع دينى مسلمانان است. همانگونه كه «علوم قرآن» از دانش‌هاى مربوط به قرآن سخن مى‌گويد، «علم حديث» نيز به دانش‌هاى حديثى مربوط است.

در «علم حديث»، بخش وسيعى از مباحث، به مستندسازى و ارزشيابى مربوط است؛ به اين معنا كه آيا آنچه در اختيار ماست، به عنوان قول يا فعل از معصوم صادر شده است يا نه.

روشن است كه اين، گام اول است و تجزيه و تحليلِ متن حديث و فهم آن، در رتبه بعد قرار دارد. براى مستندسازى احاديث بايد سه محور اصلى روشن گردد:

١. اتصال سند به معصوم،

٢. عدم تحريف لفظى،

٣. حدود نقل به معنا،

نتيجه محور اول، آن است كه اطمينان يا علم به صدور حديث از معصوم عليه السلام حاصل شود. در محور دوم، روشن مى‌شود كه حذف و اضافه يا جابجايى عمدى- كه مغيّر معناست-، در حديثْ اعمال نشده است. در محور سوم، حدود نقل به معنا و جابجايى‌هاى غير مغيّر، معلوم مى‌گردد. اين محورهاى سه گانه، هم بحث‌هاى نظرى و مبنايى دارد و هم بحث‌هاى تطبيقى و عملى.