حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٣٨٣ - محتواى اشعار

لَبَّيكَ لَبَّيكَ و... آغاز مى‌شود و در بر دارنده نيايش‌هاى جانگدازى است كه خداوند را با صفات جلال و جمال مى‌خواند و از ضعف نفس و گناه، به آستان او شِكوه مى‌برد.

٥. مسائل اخلاقى‌

مسائل اخلاقى، معاشرت با مردم، تعليم و تربيت، رازدارى، ادب‌دوستى، برادرى، همنشينى، و مجالست و موضوعاتى از اين دست، بخش گسترده‌اى از ديوان است؛ براى نمونه به مواردى اشاره مى‌شود: ادب و اخلاق (٣٢٠، ٣١٢، ١٢٥، ٩٦، ٨٢، ٨٠، ٧٩، ٦٦، ٤٨) برادرى و دوستى (٣٠٨، ٢٩١، ٢٥٢، ١٦٣، ١٣٤، ١٣٢، ١٢٩، ١٢٨، ١٠٨، ٨٦، ٣) همنشينى (٣٨٣)، رازدارى (١١٠)، مدارا (٢٠)، اعتدال (٢٤٦)، تواضع (٢٦٩)، صبر (٢٦٧، ٢٤٧، ٢٠٣، ١٩٦، ١٨٩، ١٨٣، ١٨٢، ١٦٧، ١٦٦، ١٠٩، ٧٧، ٢٧)، قناعت (٣١٧، ٣٠٠، ١٩٨) و نيز پرهيز از خصلت‌هاى نكوهيده چون حرص و آز (٣٢١، ٢٤٩، ٣٣)، بخل (٢٧٥)، آزار ديگران (٢٥٠) و حيله و نيرنگ (٣٩).

٦. مدايح و مراثى‌

بخشى از مضامين اشعار به مديحه‌ها و مرثيه‌ها اختصاص دارد. فقط يك مدح، آن‌هم براى پيامبر صلى الله عليه و آله، در مجموع سروده‌ها به چشم مى‌خورد كه پيامبر صلى الله عليه و آله را در روز جنگ مى‌ستايد و از امدادهاى خداوندى، خوارى كافران و عزت مؤمنانْ سخن مى‌گويد (شعر ٣٥٣). سروده‌هاى ٥٥٢، ٩٢، ٣٦، ١١ در رثاى رسول‌خداست و بى‌تابى امام عليه السلام را پس از پيامبر صلى الله عليه و آله، باز مى‌نماياند. شعرهاى ٤١ و ٣٧ را در رثاى همسرش و شعرهاى ٣٤٧ و ١٤٩ را در رثاى پدر سروده است و سروده ٣٤٧ به مرثيه خديجه عليها السلام همسر رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و نخستين زنى كه نمازگزارد، اختصاص دارد.