حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٣٥ - مرحله چهارم نقد و بررسى

كيفيت نقل حديث به توسط راويان (از لحاظ صحّت و ضعف و اصطلاحات مربوط به اين خصوصيات) گفتگو مى‌شود كه از آن به مصطلح الحديثْ تعبير شده است.[١]

...

ايشان از يك سو بر كسانى كه به غلطْ نام علم رواية الحديث را دراية الحديث گذارده‌اند، خُرده مى‌گيرد و مى‌گويد مناسب است آن را مصطلح الحديثْ نام كرد.[٢]

و از سوى ديگر، پيشنهاد مى‌كند كه علم دراية الحديث، فقه الحديثْ نام گيرد.[٣]

استاد جعفر سبحانى (كه كتابش به سال ١٤١٢ قمرى چاپ شد)، تعريف شيخ بهايى را در شناسايى دراية الحديث، مناسب‌تر دانسته و آن را به عبارتى ديگر برگردانده است:

هو العلم الباحث عن الحالات العارضة على الحديث من جانب السند والمتن.[٤]

ايشان، پس از شرح اين تعريف، بر كسانى كه علم رجال و درايه را همتا قرار داده‌اند (كه يكى از سند و ديگرى از متنْ بحث مى‌كند)، خُرده مى‌گيرد؛ و مى‌گويد درايه، از مجموع سند و متنْ بحث مى‌كند و رجال، از مباحث جزئىِ سندِ روايات.

استاد عبدالهادى فضلى (كه كتابش به سال ١٤١٦ قمرى چاپ شد) مى‌گويد اين‌

[١]. علم الحديث، ص ٧- ٨، دراية الحديث، ص ١- ٤.

[٢]. علم الحديث، ص ٧.

[٣]. دراية الحديث، ص ٢.

[٤]. أصول الحديث وأحكامه، ص ١١- ١٢.