حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٥٠ - سخنان امام على عليه السلام درباره زن

استقصاى كامل بپردازد، تا در پرتو آن، پيشينه مسئله به‌خوبى گزارش شود. در پايان نيز نمونه‌هايى از قواعدى كه در تحليل جامع مفيد است، ارائه مى‌گردد.

سخنان امام على عليه السلام درباره زن‌

با جست‌وجو در مصادر گوناگون حديثى و تاريخى، اقوال و سخنان امام على عليه السلام در اين‌باره به ١٠١ سخن رسيد. البته ممكن است كلماتى ديگر نيز باشد كه اين جست و جو بدان نرسيده باشد. اين سخنان در يك تقسيم‌بندى كلى در چهار حوزه قرار دارد:

الف. معرفى زن‌

سخنانى در اين حوزه جاى مى‌گيرد كه به بيان ويژگى‌هاى تكوينى و خصلت‌هاى روحى و جسمى زن مى‌پردازد:

يكم. نقصان عقل، ناتوانى جسم و جان‌

اين مضمون در دو جا گزارش شده است:

١. حضرت پس از نبرد جمل، در بصره بر منبر رفت و چنين سخنرانى كرد:

اى مردم! ايمان زنان ناتمام است، بهره آنان ناتمام، خرد ايشان ناتمام.... نشانه ناتمام‌بودن خرد آنان اين است كه گواهىِ دو زن، چون گواهى يك مرد به حساب مى‌آيد.[١]

نويسنده مصادر نهج‌البلاغة بر اين باور است كه امام على عليه السلام اين سخن را در نامه‌اش به عمرو بن عاص به هنگام اشغال مصر و كشته‌شدن محمد بن ابى‌بكر نيز آورده، و بعيد نيست همان سخن را پس از فراغت از جمل و در مناسبت‌هاى ديگر بر زبان آورده باشد.[٢]

[١]. سبط ابن‌جوزى، تذكرة الخواص، ص ٨٥؛ نهج البلاغة، خطبه ٨٠؛ آمدى، عبدالواحد، تصنيف غررالحكم، ص ٤٠٨، ح ٩٣٧٩؛ حارثى مكى، محمد بن على، قوت القلوب، ج ١، ص ٢٨٢.

[٢]. حسينى خطيب، سيد عبدالزهرا، مصادر نهج‌البلاغة، ج ٢، ص ٨٦.