حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٣٩ - شش پرهيز از جمود در فهم اخبار

اين اصل، دو آفت دارد: يكى اجتهاد در برابر نصوص است كه به معناى لااباليگرى در برخورد با نص، بغى فكرى بر متن دينى، مقدّم داشتن رأى بر شرع و تجاوز از شريعت است.

آفت دوم، تحجّر و جُمود است كه خطر آن، كمتر از آفت اول نيست؛ چرا كه تحجّر، به ناكامىِ دين در اداره زندگى مى‌انجامد و از دين، چهره‌اى خشن، غير قابل انعطاف درونى و بى‌توجه به واقعيت‌هاى وجود آدمى، نشان خواهد داد.

امام خمينى بر پرهيز از خطر تحجّر و جمود، تأكيد كرده و در فقه نيز بدان ملتزم بوده است. ايشان در پاسخ به نامه يكى از شاگردان خود چنين نگاشت:

اين جانب، لازم است از برداشت جناب عالى از اخبار و احكام الهى اظهار تأسف كنم.

بنابر نوشته جناب عالى، زكات، تنها براى مصارف فقرا و ساير امورى است كه ذكرش رفته است و اكنون كه مصارف به صدها مقابل آن رسيده، راهى نيست؛ و رهان در سبق و رمايه مختص است به تير و كمان و اسب دوانى و امثال آن كه در جنگ‌هاى سابق به كار گرفته مى‌شده است و امروز هم تنها در همان موارد است؛ و انفال- كه بر شيعيان تحليل شده است-، امروز هم شيعيان مى‌توانند بدون هيچ مانعى با ماشين‌هاى كذايى، جنگل‌ها را از بين ببرند و آنچه را كه باعث حفظ و سلامت محيط زيست است، نابود كنند و جان ميليون‌ها انسان را به خطر بيندازند و هيچ كس هم حق نداشته باشد مانع آنها باشد. منازل و مساجدى كه در خيابان كِشى‌ها براى حلّ معضل ترافيك و حفظ جان هزاران نفر مورد احتياج است، نبايد تخريب كرد و امثال آن.

و بالجمله، آن گونه كه جناب عالى از اخبار و رواياتْ برداشت داريد، تمدن جديد، به كلّى بايد از بين برود و مردم، كوخ نشين بوده و يا براى هميشه در صحراها زندگى نمايند.[١]

در پايان همين نامه نيز فرموده است:

[١]. صحيفه نور، ج ٢١، ص ٣٤.