حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٣١ - سه توجه به بعد اجتماعى پيامبر و ائمه

[در حديث «لاضرر»] احتمال چهارمى است كه به نظر من رسيده است و در سخن ديگر عالمان نديده‌ام، و آن اين است كه نهى در اين حديث، به معناى نهى الهى نيست تا حكمى الهى باشد، مانند حرمت نوشيدن شراب و حرمت قمار؛ بلكه به معناى نهى حكومتى است كه از پيامبر صلى الله عليه و آله به عنوان رئيس حكومت و دولتْ صادر شده است، نه به عنوان بيان كننده احكام شريعت.[١]

وى براساس همين قاعده فرموده است در روايات، هر كجا واژه‌هاى: قَضى، أمَرَ و حَكَمَ آمده است، به همان معناى حكم حكومتى است.[٢]

سپس مى‌فرمايد كه از اين دسته، در روايات ما بسيار است و نمونه‌هايى را بدين شرح مى‌آورد:[٣]

قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: إنّما أقضى بينكم بالبيّنات والأيمان.[٤]

رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: ميان شما با بيّنه و سوگند، داورى مى‌كنم.

عن أميرالمؤمنين عليه السلام قال: كان رسول اللَّه صلى الله عليه و آله يحكم بين الناس بالبيّنات و الأيمان.[٥]

اميرمؤمنان عليه السلام فرمود: رسول خدا صلى الله عليه و آله ميان مردم با شاهد و قَسم داورى مى‌كرد.

عن أبي عبداللَّه عليه السلام قال: كان رسول اللَّه صلى الله عليه و آله يقضى بشاهدٍ واحدٍ مع يمين صاحب الحق.[٦]

امام صادق عليه السلام فرمود: رسول خدا با يك شاهد و قَسَم مدّعى، داورى مى‌نمود.

إنّ رسول اللَّه صلى الله عليه و آله قد قضى بشاهد و يمين.[٧]

رسول خدا با يك شاهد و يك قسم، داورى كرد.

[١]. بدائع الدرر فى قاعدة نفى الضرر، ص ٨٦ و ١١٣- ١١٤.

[٢]. همان، ص ١٠٩.

[٣]. بدائع الدرر فى قاعدة نفى الضرر، ص ١٠٩- ١١٣.

[٤]. الكافى، ج ٧، ص ٤١٤؛ وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ١٦٩.

[٥]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ١٦٩- ١٧٠.

[٦]. همان، ص ١٩٣.

[٧]. همان جا