حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٣٣ - سه توجه به بعد اجتماعى پيامبر و ائمه

رسول خدا درباره آبيارى زمين‌هاى سُست، داورى كرد كه براى زراعت‌ها آب را نگه دارند تا به بندكفش برسد و براى درخت‌هاى خرما تا آب به روى پا برسد و سپس آب را رها كنند.

إنّ رسول اللَّه صلى الله عليه و آله قال: اقتلوا المشركين واستحيوا شيوخهم و صبيانهم.[١]

رسول خدا صلى الله عليه و آله: مشركان را بكُشيد و پيران و كودكان آنها را زنده بگذاريد.

كان رسول اللَّه صلى الله عليه و آله إذا أراد أن يبعث سريّة دعاهم، فأجلسهم بين يديه، ثم يقول:

سيروا بسم اللَّه وباللَّه و في سبيل اللَّه و على ملّة رسول اللَّه صلى الله عليه و آله لاتغلّوا ولا تُمثّلوا، ولا تغدروا، ولا تقتلوا شيخاً فانياً ولا صبيّاً و لا امرأة، ولا تقطعوا شجراً إلّاأن تضطروا إليها.[٢]

هرگاه رسول خدا صلى الله عليه و آله گروهى را براى نبرد مى‌فرستاد، آنان را نزد خود مى‌نشاند و مى‌فرمود: با نام خدا و استعانت از او و براى او و بر سنّت پيامبرش حركت كنيد.

مردمان را زنجير نكنيد؛ كسى را مُثله نكنيد؛ در نبرد، مكر و فريب به كار نبنديد؛ پيران، كودكان و زنان را مكُشيد و درختان را قطع نكنيد، مگر ناچار شويد.

إنّ أميرالمؤمنين عليه السلام كان يأمر في كلّ موطن فيه عدوّنا، فيقول: لا تقتلوا القوم حتّى يبدؤوكم، فإنكم- بحمداللَّه- على حجّة، و ترككم إيّاهم حتّى يبدؤوكم حجة أخرى لكم؛ فإذا هزمتموهم فلا تقتلوا مُدْبراً، ولا تجهزوا على جريح، ولا تكشفوا عورة ولا تمثّلوا بقتيل.[٣]

اميرمؤمنان به هنگام نبرد مى‌فرمود: شما نبرد را آغاز نكنيد، مگر آن كه آنان شروع كنند. شما- بحمداللَّه- براى جنگ، حجّت و برهان داريد و شروع آنان به نبرد، برهانى ديگر براى شما خواهد بود. هنگامى كه آنان را شكست داديد، آنهايى را كه به جنگْ پشت كرده‌اند، مكشيد. مجروحان را مكشيد. كشته‌ها را برهنه مسازيد و آنان را مُثله منماييد.

[١]. وسائل الشيعة، ج ١١، ص ٤٨.

[٢]. همان، ص ٤٣.

[٣]. همان، ج ١١، ص ٦٩.