حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٤٢ - شش پرهيز از جمود در فهم اخبار

منها الفساد محضاً نظير البرابط والمزامير والشطرنج.[١]

امام صادق عليه السلام:... خداوند، ابزارهايى را كه بجز فساد، بهره‌اى از آنها برده نمى‌شود، حرام كرده است، مانند بَربط و نى و شطرنج.

عن أبي عبداللَّه عليه السلام: النرد والشطرنج والأربعة عشر بمنزلة واحد وكل ما قُومِرَ عليه فهو مَيسر.[٢]

امام صادق عليه السلام فرمود: نرد، شطرنج و بازى چهارده‌تا، مانند هم‌اند و هرچه با آن بُرد و باخت شود، مَيسِر (قمار) و حرام است.

مشهور فقها، از اين روايات، خصوصيت را استفاده مى‌كنند و بازى با شطرنج را حرام مى‌دانند، گرچه وسيله قمار نباشد؛ اما امام خمينى از اين جمود، فراتر رفته و در پاسخ سؤالى درباره شطرنج فرموده است:

سؤال: اگر شطرنج، آلت قمار بودن خود را به طور كلى از دست داده باشد و چون امروز تنها به عنوان يك ورزش فكرى از آن استفاده گردد، بازى با آن، چه صورتى دارد.

جواب: بر فرض مذكور، اگر برد و باختى در بين نباشد، اشكال ندارد.[٣]

٥. ابزار اجراى قصاص. مشهور فقها، براساس پاره‌اى روايات، معتقدند كه قصاص بايد با شمشير اجرا گردد؛ چرا كه در روايات چنين آمده است، مانند:

إنّ رسول اللَّه صلى الله عليه و آله قال: لاقود إلا بالسيف.[٤]

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: قصاص، جز با شمشير نيست.

سألنا أبا عبداللَّه عليه السلام عن رجل ضرب رجلًا بعصا فلم يقلع عن الضرب حتى مات، أ يدفع إلى ولىّ المقتول فيقتله. قال: نعم ولكن لايترك يعبث به، ولكن يجيز عليه بالسيف.[٥]

گويند از امام صادق عليه السلام پرسيديم: مردى، مردى را تا جايى كه جان در بدن دارد، با

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٢، ص ٥٧؛ بحارالأنوار، ج ١٠٠، ص ٤٨.

[٢]. وسائل الشيعة، ب ١٠١، ح ١.

[٣]. صحيفه نور، ج ٢١، ص ١٥.

[٤]. مستدرك الوسائل، ج ١٨، ص ٢٥٤( ب ٥١، ح ١، ٢، ٣، ٤)؛ سنن ابن ماجة، ج ٢، ص ٨٨٩( ب ٢٥، ح ٢٦٦٧).

[٥]. وسائل الشيعة، ج ١٩، ص ٩٥.