دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٨٥٤
| ابن ابی هريره جلد: ٢ شماره مقاله:٨٥٤ |
اِبْنِ اَبى هُرَيْره، ابوعلى حسن بن حسين (د ٣٤٥ق/٩٥٦م)، از بزرگان و
مشاهير شافعيه، قاضى و فقيه عراقى ساكن بغداد (خطيب، ٧/٢٩٩؛ سُبكى، ٢/٢٠٦).
ققه را نزد ابوعباس بن سُرَيج (د ٣٠٦ق/ ٩١٨م) و ابواسحاق مروزي (د
٣٤٠ق/٩٥١م) در بغداد فراگرفت (ابن خلكان، ٢/٧٥؛ ابن عماد، ٢/٣٧٠) و با
ابواسحاق سفري به مصر كرد (همانجا؛ اسنوي، ٢/٥١٨) و پس از بازگشت، به تدريس
پرداخت و شاگردانى بسيار تربيت كرد كه از جملة آنان ابوعلى طبري و دارقطنى
را مىتوان نام برد. وي نزد سلاطين و مردم بسيار محترم بود (ابن خلكان،
همانجا) و امامت شافعيان در عراق به وي منتهى شد (زركلى، ٢/١٨٨).
ابن ابى هريره در مسائل فقهى نظرهاي خاصى داشت (ذهبى، ٢/٧٠؛ ابن كثير،
١١/٣٠٤). از آثار او يكى شرح مختصر المزنى، شامل دو شرح مبسوط و مختصر است
كه ابوعلى طبري حاشيهاي بر آن افزوده (يافعى، ٢/٣٣٧) و ديگر مسائل در
فروع كه مشتمل بر نظريات اوست (سُبكى، ٢/٢٠٦). ابن نديم كتاب التعليق فى
الفقه و المسائل را به او نسبت داده است كه شايد همان شرح مختصر المزنى
باشد (ص ٢٦٩). ابن هريره در بغداد درگذشت (اسنوي، ابن عماد، همانجاها).
مآخذ: ابن خلكان، وفيات؛ ابن عماد، عبدالحى، شذرات الذهب، قاهره، ١٣٥٠ق؛
ابن كثير، البداية؛ ابن نديم، الفهرست؛ اسنوي، عبدالرحيم، طبقات الشافعية،
به كوشش عبدالله جبوري، بغداد، ١٣٩١ق؛ خطيب بغدادي، احمد، تاريخ بغداد،
بيروت، دارالكتاب العربى؛ ذهبى، محمد، العبر فى خبر من غبر، بيروت، ١٤٠٥ق؛
زركلى، خيرالدين، الاعلام، بيروت، ١٩٨٦م؛ سُبكى، عبدالوهاب، طبقات
الشافعية، بيروت، ١٣٥٦ق؛ يافعى، عبدالله، مرا¸ةالجنان، بيروت، ١٣٣٩ق.
ميرجواد نعمتى
تايپ مجدد و ن * ١ * زا
ن * ٢ * زا