دانشنامه بزرگ اسلامی
 
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص
٦٣٥ ص
٦٣٦ ص
٦٣٧ ص
٦٣٨ ص
٦٣٩ ص
٦٤٠ ص
٦٤١ ص
٦٤٢ ص
٦٤٣ ص
٦٤٤ ص
٦٤٥ ص
٦٤٦ ص
٦٤٧ ص
٦٤٨ ص
٦٤٩ ص
٦٥٠ ص
٦٥١ ص
٦٥٢ ص
٦٥٣ ص
٦٥٤ ص
٦٥٥ ص
٦٥٦ ص
٦٥٧ ص
٦٥٨ ص
٦٥٩ ص
٦٦٠ ص
٦٦١ ص
٦٦٢ ص
٦٦٣ ص
٦٦٤ ص
٦٦٥ ص
٦٦٦ ص
٦٦٧ ص
٦٦٨ ص
٦٦٩ ص
٦٧٠ ص
٦٧١ ص
٦٧٢ ص
٦٧٣ ص
٦٧٤ ص
٦٧٥ ص
٦٧٦ ص
٦٧٧ ص
٦٧٨ ص
٦٧٩ ص
٦٨٠ ص
٦٨١ ص
٦٨٢ ص
٦٨٣ ص
٦٨٤ ص
٦٨٥ ص
٦٨٦ ص
٦٨٧ ص
٦٨٨ ص
٦٨٩ ص
٦٩٠ ص
٦٩١ ص
٦٩٢ ص
٦٩٣ ص
٦٩٤ ص
٦٩٥ ص
٦٩٦ ص
٦٩٧ ص
٦٩٨ ص
٦٩٩ ص
٧٠٠ ص
٧٠١ ص
٧٠٢ ص
٧٠٣ ص
٧٠٤ ص
٧٠٥ ص
٧٠٦ ص
٧٠٧ ص
٧٠٨ ص
٧٠٩ ص
٧١٠ ص
٧١١ ص
٧١٢ ص
٧١٣ ص
٧١٤ ص
٧١٥ ص
٧١٦ ص
٧١٧ ص
٧١٨ ص
٧١٩ ص
٧٢٠ ص
٧٢١ ص
٧٢٢ ص
٧٢٣ ص
٧٢٤ ص
٧٢٥ ص
٧٢٦ ص
٧٢٧ ص
٧٢٨ ص
٧٢٩ ص
٧٣٠ ص
٧٣١ ص
٧٣٢ ص
٧٣٣ ص
٧٣٤ ص
٧٣٥ ص
٧٣٦ ص
٧٣٧ ص
٧٣٨ ص
٧٣٩ ص
٧٤٠ ص
٧٤١ ص
٧٤٢ ص
٧٤٣ ص
٧٤٤ ص
٧٤٥ ص
٧٤٦ ص
٧٤٧ ص
٧٤٨ ص
٧٤٩ ص
٧٥٠ ص
٧٥١ ص
٧٥٢ ص
٧٥٣ ص
٧٥٤ ص
٧٥٥ ص
٧٥٦ ص
٧٥٧ ص
٧٥٨ ص
٧٥٩ ص
٧٦٠ ص
٧٦١ ص
٧٦٢ ص
٧٦٣ ص
٧٦٤ ص
٧٦٥ ص
٧٦٦ ص
٧٦٧ ص
٧٦٨ ص
٧٦٩ ص
٧٧٠ ص
٧٧١ ص
٧٧٢ ص
٧٧٣ ص
٧٧٤ ص
٧٧٥ ص
٧٧٦ ص
٧٧٧ ص
٧٧٨ ص
٧٧٩ ص
٧٨٠ ص
٧٨١ ص
٧٨٢ ص
٧٨٣ ص
٧٨٤ ص
٧٨٥ ص
٧٨٦ ص
٧٨٧ ص
٧٨٨ ص
٧٨٩ ص
٧٩٠ ص
٧٩١ ص
٧٩٢ ص
٧٩٣ ص
٧٩٤ ص
٧٩٥ ص
٧٩٦ ص
٧٩٧ ص
٧٩٨ ص
٧٩٩ ص
٨٠٠ ص
٨٠١ ص
٨٠٢ ص
٨٠٣ ص
٨٠٤ ص
٨٠٥ ص
٨٠٦ ص
٨٠٧ ص
٨٠٨ ص
٨٠٩ ص
٨١٠ ص
٨١١ ص
٨١٢ ص
٨١٣ ص
٨١٤ ص
٨١٥ ص
٨١٦ ص
٨١٧ ص
٨١٨ ص
٨١٩ ص
٨٢٠ ص
٨٢١ ص
٨٢٢ ص
٨٢٣ ص
٨٢٤ ص
٨٢٥ ص
٨٢٦ ص
٨٢٧ ص
٨٢٨ ص
٨٢٩ ص
٨٣٠ ص
٨٣١ ص
٨٣٢ ص
٨٣٣ ص
٨٣٤ ص
٨٣٥ ص
٨٣٦ ص
٨٣٧ ص
٨٣٨ ص
٨٣٩ ص
٨٤٠ ص
٨٤١ ص
٨٤٢ ص
٨٤٣ ص
٨٤٤ ص
٨٤٥ ص
٨٤٦ ص
٨٤٧ ص
٨٤٨ ص
٨٤٩ ص
٨٥٠ ص
٨٥١ ص
٨٥٢ ص
٨٥٣ ص
٨٥٤ ص
٨٥٥ ص
٨٥٦ ص
٨٥٧ ص
٨٥٨ ص
٨٥٩ ص
٨٦٠ ص
٨٦١ ص
٨٦٢ ص
٨٦٣ ص
٨٦٤ ص
٨٦٥ ص
٨٦٦ ص
٨٦٧ ص
٨٦٨ ص
٨٦٩ ص
٨٧٠ ص
٨٧١ ص
٨٧٢ ص
٨٧٣ ص
٨٧٤ ص
٨٧٥ ص
٨٧٦ ص
٨٧٧ ص
٨٧٨ ص

دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٨٢٣

ابن ابی سری عسقلانی، محمد
جلد: ٢
     
شماره مقاله:٨٢٣



اِبْن‌ِ اَبى‌ سَري‌ِّ عَسْقَلانى‌، محمد بن‌ متوكل‌ بن‌ عبدالرحمان‌ بن‌ حسان‌ هاشمى‌ (د ٢٣٨ق‌/٨٥٢م‌)، محدث‌ و حافظِ مشهور فلسطينى‌ در سدة ٣ق‌/٩م‌. او به‌ دليل‌ شهرت‌ پدر يا پيوند خانوادگى‌ با خاندان‌ ابوعبدالله‌ بن‌ ابى‌ سري‌ حافظ عسقلانى‌ (ابن‌ حجر، تهذيب‌، ٩/٤٢٤) «ابن‌ ابى‌ سري‌» خوانده‌ شده‌ و نسبت‌ «هاشمى‌» به‌ سبب‌ وابستگى‌ خانواده‌اش‌ به‌ بنى‌ هاشم‌ بوده‌ است‌ (ابن‌ عساكر، ٢٦٩). زادگاه‌ او شهر فلسطين‌ عسقلان‌ است‌. اين‌ شهر درسده‌هاي‌ نخستين‌ اسلامى‌، با توجه‌ به‌ موقعيت‌ جغرافيايى‌ و منطقه‌اي‌ خود، از اهميت‌ سياسى‌، اقتصادي‌، علمى‌ و فرهنگى‌ ويژه‌اي‌ برخوردار بود و از مراكز حفظ، تدوين‌ و نشر حديث‌ در جهان‌ اسلام‌ شمرده‌ مى‌شد. در اواخر سدة اول‌ هجري‌ با پيشگامى‌ و تلاش‌ برخى‌ از محدثان‌، مدرسه‌اي‌ براي‌ تربيت‌ محدثان‌ و ترويج‌ حديث‌ در عسقلان‌ بنياد نهاده‌ شد كه‌ تا سدة ٤ق‌/١٠م‌ استادان‌ بسياري‌ از آن‌ برخاستند.
محمد چندي‌ در مكه‌، دمشق‌، حمص‌ و بصره‌ زيست‌ و حديث‌ آموخت‌. او از حافظان‌ حديث‌ روزگار خود بود، از محدثان‌ بنامى‌ چون‌ ابن‌ عُيّينه‌، معتمر بن‌ سليمان‌ (ابن‌ اثير، ٢/١٣٦)، رديج‌ بن‌ عطيه‌، وليد بن‌ مسلم‌ (ابن‌ ابى‌ حاتم‌، ٤/١٠٥)، فضيل‌ بن‌ عياض‌ (ذهبى‌، الكاشف‌، ٣/٩٣)، داوود بن‌ جراح‌ عسقلانى‌، شعيب‌ بن‌ اسحاق‌ دمشقى‌، ايوب‌ بن‌ سويد رملى‌، عبدلله‌ بن‌ نمير، محمد بن‌ يحيى‌ بن‌ قيس‌ مازنى‌، بقيه‌، رشدين‌ بن‌ سعد بصري‌، ملازم‌ بن‌ عمرويمامى‌، يحيى‌ بن‌ سعيد عطار حمصى‌ (ابن‌ حجر، تهذيب‌، ٩/٤٢٤)، عبدالله‌ بن‌ وهب‌، عبدالرزاق‌ بن‌ همام‌ (مزّي‌، ١٧/١٧١)، زيدبن‌ ابى‌ الزرقاء (ذهبى‌، سير، ١١/١٦١) حديث‌ آموخته‌ و از آنان‌ حديث‌ نقل‌ كرده‌ است‌. كسانى‌ چون‌ ابوالعباس‌ محمدبن‌حسن‌ قتيبةعسقلانى‌بلخى‌ (د٣٢٠ق‌/٩٣٢م‌: سمعانى‌، ٩/٢٩٤)، محمد بن‌ عوف‌ حمصى‌، ابوزرعه‌ (ابن‌ ابى‌ حاتم‌، ٤/١٠٥)، حسن‌ بن‌ سفيان‌ (ذهبى‌، الكاشف‌، ٣/٩٢)، ابوداوود (سيوطى‌، ٢٠٩) و فرزند ابوداوود عبدالله‌ بن‌ محمد، ابراهيم‌ بن‌ يعقوب‌ جوزجانى‌، ذهلى‌، يعقوب‌ ابن‌ سفيان‌، عثمان‌ بن‌ خرزاد، بقى‌ بن‌ مخلد، محمد بن‌ عبدالله‌ بن‌ وضاح‌، ابوالاحوص‌ عكبري‌، ابراهيم‌ بن‌ هيثم‌ بلدي‌، احمد بن‌ عبدالله‌ بن‌ عبدالرحيم‌ بن‌ برقى‌، بكربن‌ سهل‌ دمياطى‌، جعفر بن‌ محمد فريابى‌ (ابن‌ حجر، تهذيب‌، ٩/٤٢٤)، على‌ بن‌ محمد جكانى‌ (ذهبى‌، تذكرة، ٢/٤٧٣) و محمد بن‌ عبدالوهاب‌ بن‌ ابى‌ حاتم‌ اسوانى‌ (ياقوت‌، ١/٢٧٠) از محمد ابن‌ متوكل‌ روايت‌ كرده‌اند.
محمد از وثاقت‌ چندانى‌ برخوردار نيست‌. هرچند ابن‌ تغري‌ بردي‌ او را فاضل‌ و پارسا و از حافظان‌ بنام‌ خوانده‌ است‌ (٢/٢٩٢) و ابن‌ معين‌ و ابن‌ حبان‌ وي‌ را موثق‌ دانسته‌اند (صفدي‌، ٣/٨٦)، اما ابوحاتم‌ او را «ليّن‌ الحديث‌»، مسلمه‌ «كثير الوهم‌»، ابن‌ عدي‌ «كثير الغلط» (ذهبى‌، الكاشف‌، ٣/٩٣ و حاشيه‌) و ابن‌ وضاح‌ «كثير الحفظ و كثير الغلط» (ابن‌ حجر، تهذيب‌، ٩/٤٢٥) دانسته‌اند. محمد در عسقلان‌ درگذشت‌.
مآخذ: ابن‌ ابى‌ حاتم‌، عبدالرحمان‌، الجرح‌ و التعديل‌، حيدرآباد دكن‌، ١٩٥٣م‌؛ ابن‌ اثير، اللباب‌، قاهره‌، ١٣٥٦ق‌؛ ابن‌ تغري‌ بردي‌، النجوم‌؛ ابن‌ حجر عسقلانى‌، احمد، تهذيب‌ التهذيب‌، به‌ كوشش‌ عبدالوهاب‌ عبداللطيف‌، بيروت‌، ١٩٧٥م‌؛ ذهبى‌، محمد، تذكرة الحفاظ، بيروت‌، داراحياءالتراث‌ العربى‌؛ همو، الكاشف‌، به‌ كوشش‌ عزت‌ على‌ عيد عطيه‌، ١٩٧٢م‌؛ همو، سير اعلام‌ النبلاء، به‌ كوشش‌ شعيب‌ ارنؤوط و صالح‌ السّمر، بيروت‌، ١٩٨٦م‌؛ سمعانى‌،عبدالكريم‌، الانساب‌، حيدرآباددكن‌، ١٩٧٨م‌؛ سيوطى‌، جلال‌الدين‌، طبقات‌ الحفاظ، بيروت‌، دارالكتب‌ العلميه‌؛ صفدي‌، خليل‌، الوافى‌ بالوفيات‌، به‌ كوشش‌ ددرينگ‌، دمشق‌، ١٩٥٣م‌؛ مزّي‌، يوسف‌، تهذيب‌ الكمال‌، نسخة توپكاپى‌ سراي‌، شم ٦٢٩٧؛ ياقوت‌، بلدان‌. حسن‌ يوسفى‌ اشكوري‌
تايپ‌ مجدد و ن‌ * ١ * زا
ن‌ * ٢ * زا