مشکاة الأنوار ت هوشمند و محمدی - شیخ طبرسی - الصفحة ٥٣١ - فصل دوم در صفت عقل
آنگاه خداى تبارك و تعالى فرمود: سرت را بلند كن و بخواه تا به تو بدهم و شفاعت كن تا پذيرفته گردد، عقل سر برداشت و گفت: از تو مىخواهم كه شفاعت مرا در باره هر عاقلى بپذيرى، خداوند جلّ جلاله به فرشتگانش فرمود: شاهد باشيد، من شفاعت او را در باره هر كس كه خرد را به او دادهام خواهم پذيرفت.
(١) (١٤٨٤) ١٨- امير مؤمنان ٧ فرمود: عقل زنان در جمالشان، و جمال مردان در عقل آنان مىباشد.
(٢) (١٤٨٥) ١٩- امير مؤمنان ٧ فرمود: اصل انسان خرد اوست، و عقلش دين اوست، و مردانگيش به چيزى كه نفسش را در آن بكار مىبندد شناخته مىشود، و روزگار در حال تغيير و تحوّل است، و مردم همه در نسب تا آدم يكسانند.
(٣) (١٤٨٦) ٢٠- امام باقر ٧ فرمود: حسب و نسب انسان به دين و مردانگى و خرد اوست.
(٤) (١٤٨٧) ٢١- امام صادق ٧ فرمود: خداوند متعال عقل بدون شهوت را در فرشتگان قرار داد، و شهوت بدون عقل را در حيوانات، و عقل و شهوت را در انسان، هر كس عقلش بر شهوتش غالب آيد از فرشتگان بهتر، و هر كه شهوتش بر عقلش غلبه نمود از حيوانات بدتر است.
(٥) (١٤٨٨) ٢٢- امام رضا ٧ فرمود: دوست هر مردى خرد او، و دشمنش نادانى اوست.
(٦) (١٤٨٩) ٢٣- پيامبر اكرم ٦ فرمود: اى على! هر گاه بندگان به وسيله عمل نيك به پروردگارشان تقرّب مىجويند، تو با عقلت تقرّب بجو، تا از آنان پيشى بگيرى، ما پيامبران با مردم به اندازه خردشان سخن مىگوييم.
(٧) (١٤٩٠) ٢٤- رسول خدا ٦ فرمود: من مأمورم به اينكه با مردم به اندازه خردشان سخن بگويم.
(٨) (١٤٩١) ٢٥- رسول خدا ٦ فرمود: اسلام مردى شما را به شگفت نياورد، تا بدانيد دست آويز عقلش چيست.
(٩) (١٤٩٢) ٢٦- رسول خدا ٦ فرمود: هر عمل نيكى ثوابى دارد، و بهترين ثواب عقل است.
(١٠) (١٤٩٣) ٢٧- رسول خدا ٦ فرمود: خداوند در بين بندگان چيزى را برتر از عقل قسمت نكرد، خوابيدن عاقل از بيدارى احمق بهتر است، و خداوند هيچ پيامبر و رسولى را بر نيانگيخت مگر اينكه عقلش را كامل گرداند، و عقلش از عقل همه امّتش بيشتر بود، و چه بسا ممكن بود در بين امّتش كسى مىبود كه كوشش او در عبادت بيش از او باشد.