مشکاة الأنوار ت هوشمند و محمدی - شیخ طبرسی - الصفحة ٢٣١ - فصل چهارم در بيم و اميد
(١) (٥٩٣) ١٥- رسول خدا ٦ فرمود: بنده مؤمن بين دو ترس قرار دارد: بين فرصتى كه گذشته و نمىداند خدا در اين فرصت با او چه كرده، و بين فرصتى كه باقى مانده و نمىداند خداوند در اين فرصت چه حكمى بر او جارى مىكند، بنده بايد از خودش براى خودش و از دنيايش براى آخرتش توشه بر گيرد، قسم به آنكه جانم به دست اوست؛ بعد از مرگ به جز سختى نيست و بعد از دنيا خانهاى جز بهشت و جهنم نيست.
(٢) (٥٩٤) ١٦- امام صادق ٧ فرمود: در شگفتم از كسى كه از چهار چيز مىهراسد؛ چرا به چهار چيز پناهنده نمىشود؟ در شگفتم از آنكه مىترسد چرا پناه نمىبرد به فرموده خداى عز و جل (خداوند ما را بس است و چه وكيل خوبى است) زيرا شنيدم كه خداى عزّ و جل به دنبال آن مىافزايد: (به واسطه نعمت و فضلى كه از طرف خداوند شامل حالشان گرديد بازگشتند و هيچ بدى به آنان نرسيد).
و در شگفتم از كسى كه اندوهناك است؛ چرا پناه نمىبرد به فرموده خداى عزّ و جل:
(معبودى جز تو نيست، تو منزّهى راستى كه من از ستمكاران هستم) زيرا شنيدم كه خداى عزّ و جل به دنبال آن مىفرمايد: (و از اندوه نجاتش داديم و مؤمنين را اين چنين مىرهانيم).
و در شگفتم از كسى كه در بارهاش حيلهاى بكار رفته چرا به فرموده خداى تعالى پناه نمىبرد (كار خود را به خدا وامىگذارم زيرا كه خداوند به حال بندگان بيناست) زيرا شنيدم خداوند مىفرمايد: (او را از بديهايى كه در باره او به حيله انجام داده بودند نگه داشت).
و در شگفتم از كسى كه خواستار دنيا و آرايش آن است چرا پناهنده نمىشود به فرمايش خداى تبارك و تعالى (آنچه خدا خواست همان شود و نيرويى جز به يارى خداوند نيست)، زيرا شنيدم خداوند به دنبال آن مىفرمايد: (اگر مرا از حيث مال و فرزند كمتر از خود مىبينى، اميد است كه پروردگارم بهتر از باغ تو به من عطا فرمايد).
كلمه «عسى» در آيه به معناى اثبات و تحقّق است.
(٣) (٥٩٥) ١٧- از امام صادق ٧ سؤال شد: وصيت لقمان به پسرش چه بود؟ فرمود: در آن وصيت مطالب شگفت انگيزى بود، و شگفت انگيزتر از همه اينكه به پسرش گفت: از خداوند چنان بترس كه اگر نيكى جن و انس را بياورى تو را عذاب كند، و به خدا چنان اميدوار باش كه اگر گناه جن و انس را بياورى به تو ترحم كند.
(٤) (٥٩٦) ١٨- امام صادق ٧ از قول پدر بزرگوارش نقل مىكند كه مىفرمود: هيچ بنده مؤمنى نيست جز آنكه در دلش دو نور است: نور ترس و نور اميد، اگر اين وزن شود از آن افزون نباشد، و اگر آن وزن شود از اين افزون نباشد.
(٥) (٥٩٧) ١٩- رسول خدا ٦ مىفرمايد: سر منشأ حكمت ترس از خداست.
(٦) (٥٩٨) ٢٠- ابو كاهل مىگويد: رسول خدا ٦ به من فرمود: اى ابو كاهل! پروردگار هرگز بر كسى كه در قلبش ترس باشد غضب نكند، و آتش بر آن صدمهاى نزند.