احتجاجات (ترجمه جلد 4 بحار الأنوار) - علامه مجلسی - الصفحة ٤٢٤ - دليل بر فضيلت على

كافر مى‌توان جست؟

معتزليان گفتند دليل تو را او رد كرد زيرا حجت را روايت انس قرار نداد، بلكه حجت به استدلال او اجماع است، آنچه ذكر كردى يك هذيان است كه ابطال آن قبلا ذكر شد.

سئوال‌كننده گفت بسيار خوب، ما صحت خبر را مسلم داشتيم، ولى خودت مى‌دانى كه اين خبر دليل بر فضل امير المؤمنين بر تمام آنها نمى‌شود زيرا معنى آن چنين است: خدايا محبوبترين خلق خود را برايم برسان تا از اين پرنده بخورد، منظورش اين بوده كه محبوب‌ترين خلق در نزد تو در رابطه با خوردن اين پرنده، نه اينكه محبوب‌ترين خلق واقعى كه محبوبيت او در رابطه با كثرت اعمال باشد، زيرا ممكن است خداوند دوست داشته كسى با پيامبر اكرم از آن غذا بخورد كه ديگرى وجود داشته باشد بهتر از او، ولى به واسطه مصلحتى خدا دوست دارد او بخورد.

شيخ مفيد گفت اين اعتراض كه كردى ساقط است زيرا محبت خدا به واسطه ميل طبيعى نيست. محبت خدا ثواب است چنانچه كينه و خشم خدا هم هيجان نيست بلكه همان عقاب و كيفر است و لفظ (افعل) در (احب و بغض) جز همان معنى كه ثواب و عقاب است متوجه نخواهد شد. با اين توضيح ديگر معنى ندارد كه كسى گمان كند محبوب‌ترين خلق خدا در غذا خوردن باشد آنهم مبالغه نمايد در آن با صفت عالى و افعل تفضيل زيرا در اين صورت از معنى ثواب آن را خارج مى‌كند و به ميل طبيعى بر مى‌گرداند و اين اعتقاد در صفات خدا محال است.

مضافا بر اينكه ظاهر خطاب دليل بر ادعاى ما است نه آنچه تو مدعى شدى، گرچه محبت به معنى ثواب هم نباشد زيرا پيامبر اكرم ٦ مى‌فرمايد:

خدايا محبوب‌ترين فرد را برايم برسان تا از اين غذا با من بخورد. جمله اول كه محبوب‌ترين فرد در نزد خود است، كلامى تامّ ولى بعد از اين جمله (با من از اين غذا بخورد) جمله‌ايست كه از سر گرفته شده و مستانفه است كه جمله اول نيازمند به آن نيست، اگر آنچه تو مدعى شدى.

منظور پيامبر بود، بايد مى‌فرمود: خدايا محبوب‌ترين فرد را در خوردن با من‌