احتجاجات (ترجمه جلد 4 بحار الأنوار) - علامه مجلسی - الصفحة ٣٣٠ - اين هم مناظرهاى از حضرت رضا

ابو قره گفت در باره كتابهاى آسمانى چه مى‌فرمائيد؟ حضرت رضا ٧ فرمود: تورات و انجيل و زبور و فرقان و هر كتابى كه خدا فرستاده كلام خدا است كه براى جهانيان چراغ هدايت و راهنما است. تمام آنها آفريده شده است‌[١] و آن كتابها، غير خدا هستند. چنانچه در قرآن نيز مى‌فرمايد: أَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْراً[٢] و در آيه ديگر ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنْ رَبِّهِمْ مُحْدَثٍ إِلَّا اسْتَمَعُوهُ وَ هُمْ يَلْعَبُونَ‌[٣]. خداوند تمام كتابهاى آسمانى را به وجود آورده.

ابو قره گفت آيا فنا پذيرند؟ فرمود: مسلمانان اجماع نموده و بر اين مطلب اتفاق دارند كه غير خدا هر چه هست فانى است. غير خدا فعل اوست. تورات و انجيل و زبور و فرقان همه فعل خدايند. مگر نشنيده‌اى كه مردم مى‌گويند «پروردگار قرآن» و يا مى‌گويند قرآن روز قيامت مى‌گويد «خداى من اين فلان كس است با اينكه خدا او را بهتر مى‌شناسد. روزها به گرسنگى و شبها به بيدارى به سر برده. مرا شفيع او قرار ده». همين طور است تورات و انجيل و زبور. تمام آنها مخلوق و آفريده هستند. آنها را كسى به وجود آورده كه مثل و مانند ندارد و وسيله راهنمائى خردمندان قرار داده. كسى كه معتقد باشد كه اين كتابها پيوسته با خدا بوده‌اند، بايد بگويد خدا تنها قديم نيست و يكتا نخواهد بود. كلام نيز هميشه با او بوده از ازل. با اينكه خدا هم نيستند.

ابو قره گفت ما روايت داريم كه تمام كتابهاى آسمانى روز قيامت مى‌آيند در حالى كه مردم در صحراى محشرند و به صف در مقابل پروردگار ايستاده تماشا مى‌كنند. اين كتابها برگشت به خدا مى‌كنند چون جزء او هستند و به سوى او بر مى‌گردند.

[١] بحثى بس داغ و پر هياهو از زمان هارون بين اشاعره و معتزله بوجود آمد در اينكه آيا كلام خدا قديم است يا حادث و آفريده شده.

[٢] طه ١٣ براى آنها تذكرى مى‌فرستد.

[٣] بقره ٢١ تذكرى از جانب پروردگار آنها نيامده مگر اينكه گوش دادند در حالى كه به بازى مشغول بودند.